İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, ABD savaş uçaklarının İran'a yönelik son saldırılarda İsrail hava üslerini kullandığını açıkladı. Bu açıklama, Orta Doğu'daki gerilimi daha da tırmandıran bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Gallant'ın sözleri, ABD ile İsrail arasındaki askeri iş birliğinin boyutunu gözler önüne sererken, İran'ın misilleme tehditlerini de yeniden gündeme getirdi.
Gelişmenin arka planı
İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, dün yaptığı açıklamada, ABD'ye ait savaş uçaklarının İran'daki hedeflere yönelik operasyonlarda İsrail'in hava sahasını ve üslerini kullandığını belirtti. Gallant, bu iş birliğinin iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın bir göstergesi olduğunu söyledi. Ancak bu açıklama, İran'ın daha önce yaptığı "saldırıya uğrarsak misilleme yaparız" tehditlerini hatırlatarak bölgede endişe yarattı.
ABD yönetimi henüz konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmadı. Ancak Pentagon kaynakları, İsrail ile ortak operasyonların varlığını doğruladı ve bu tür iş birliklerinin bölgesel güvenlik açısından önemli olduğunu vurguladı. İsrail basınında çıkan haberlere göre, ABD'ye ait savaş uçakları, İran'daki nükleer tesislere ve askeri üslere yönelik son saldırılarda İsrail'in güneyindeki Nevatim Hava Üssü'nü kullandı.
Bu gelişme, İsrail ile ABD arasındaki askeri iş birliğinin derinleştiğinin en somut örneklerinden biri olarak yorumlanıyor. Ancak bazı uzmanlar, bu açıklamanın İran'ı daha da provoke edebileceği ve bölgede yeni bir çatışma dalgasını tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor. İran tarafı ise henüz resmi bir yanıt vermedi, ancak devlet medyası, ABD ve İsrail'in bu tür eylemlerinin karşılıksız kalmayacağını duyurdu.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu açıklama, Orta Doğu'daki güç dengelerini derinden etkileyebilecek bir nitelik taşıyor. ABD'nin İsrail üslerini kullanarak İran'a saldırması, iki ülkenin İran'a karşı ortak bir cephe oluşturduğunu gösteriyor. Bu durum, İran'ın nükleer programı konusundaki müzakereleri de olumsuz etkileyebilir. İran, uzun süredir nükleer programının barışçıl olduğunu savunurken, Batı ülkeleri ve İsrail, Tahran'ın nükleer silah geliştirmeye çalıştığına inanıyor.
Bölgesel açıdan bakıldığında, bu gelişme Hizbullah, Hamas ve Yemen'deki Husiler gibi İran destekli grupların tepkisini çekebilir. Bu gruplar, daha önce İsrail'e yönelik saldırılarını artıracaklarını açıklamıştı. Ayrıca, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkelerinin de bölgedeki gerilimden endişe duyduğu biliniyor. Bu ülkeler, İran ile doğrudan bir çatışmanın kendi topraklarını da etkileyebileceğinden çekiniyor.
Küresel ölçekte ise bu açıklama, ABD'nin İran politikasında İsrail'in etkisinin ne kadar büyük olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Özellikle ABD'de başkanlık seçimleri öncesi, Başkan Biden yönetiminin İran'a karşı daha sert bir tutum sergileyebileceği yorumları yapılıyor. Ancak Beyaz Saray, İran ile nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması için müzakerelere devam etmek istediğini de belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgesel güvenlik dengeleri açısından önemlidir. ABD savaş uçaklarının İsrail üslerini kullanması, Orta Doğu'da yeni bir çatışma riskini artırmaktadır. Bu durum, Türkiye'nin komşusu olan İran'da istikrarsızlık yaratabilir ve sınır güvenliğini tehdit edebilir. Ayrıca, Türkiye'nin bölgede oynadığı arabulucu rolü de bu tür gerginliklerden olumsuz etkilenebilir. Türkiye, İran ile iyi ilişkiler sürdürmeye çalışırken, ABD ve İsrail arasındaki bu iş birliği, Türkiye'nin bölgesel politikalarını gözden geçirmesine neden olabilir. Özellikle enerji güvenliği ve göç akışları gibi konularda Türkiye'nin etkilenme ihtimali bulunmaktadır.
