İsrail ordusu, 2024 yılı Kasım ayının ortalarında Güney Lübnan'daki sivil yerleşim bölgelerine yönelik insansız hava araçları (İHA) ve savaş uçaklarıyla geniş çaplı hava saldırıları düzenledi. Saldırıların odak noktası, İsrail sınırına yakın kasabalar olurken, bölgede Hizbullah'ın askeri varlığına karşı operasyon yürütüldüğü belirtiliyor. Lübnan resmi kaynakları, saldırılarda en az 5 kişinin yaralandığını, bazı binaların ve tarım arazilerinin zarar gördüğünü açıkladı. İsrail ordusu ise operasyonların Hizbullah'ın roket atış noktalarına ve silah depolarına yönelik olduğunu savunuyor. Bu gelişme, bölgede Ekim 2023'te başlayan çatışmaların ardından tırmanan gerilimin bir parçası olarak kayıtlara geçiyor.
Gelişmelerin Arka Planı ve Lübnan-İsrail Sınırındaki Son Durum
İsrail ve Lübnan arasındaki sınır hattı, son bir yıldır sıcak çatışmalara sahne oluyor. 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısının ardından Lübnan'daki Hizbullah da İsrail hedeflerini vurmaya başlamıştı. O tarihten bu yana İsrail, Lübnan'ın güneyine yoğun hava ve topçu saldırıları düzenliyor. Son saldırılarda İsrail savaş uçakları, özellikle Beyt Yehoun, Kafr Kila, Taybe, Markaba gibi sınıra yakın kasabaları hedef aldı. İsrail ordusu, bu bölgelerde Hizbullah'ın gözlem noktaları ve roket rampaları olduğunu iddia ediyor. Ancak Lübnanlı yetkililer ve sivil savunma ekipleri, saldırıların yerleşim alanlarına isabet ettiğini ve sivil altyapıya zarar verdiğini belirtiyor. BM Lübnan Geçici Görev Gücü (UNIFIL) de sivil kayıpların önlenmesi için itidal çağrısında bulunuyor. Çatışmalar nedeniyle şimdiye kadar Lübnan'da yüz binlerce kişi yerinden edildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Çatışmanın Yansımaları
Lübnan-İsrail sınırındaki çatışmalar, tüm Orta Doğu'da gerilimi artırma potansiyeli taşıyor. Hizbullah, İran'ın bölgedeki en önemli müttefiklerinden biri olarak kabul ediliyor. Dolayısıyla Lübnan'daki çatışmaların derinleşmesi, İran ile İsrail arasında doğrudan bir çatışma riskini de beraberinde getiriyor. Ayrıca ABD ve diğer batılı ülkeler, İsrail'in kendini savunma hakkını desteklerken, sivil kayıpların artması nedeniyle uluslararası eleştiriler de yükseliyor. Fransa, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde acil ateşkes çağrısı yaparken, Rusya ve Çin de tarafları itidale davet ediyor. Bu durum, küresel enerji piyasalarını da etkiliyor; bölgede çatışmaların yayılması halinde petrol fiyatlarının yükselebileceği endişesi var.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan-İsrail çatışmasında doğrudan taraf olmamakla birlikte, bölgesel istikrarsızlığın yayılmasından endişe duyuyor. Türkiye, Lübnan ile tarihi ve kültürel bağlara sahip ve Beyrut'taki büyükelçiliği aracılığıyla gelişmeleri yakından izliyor. Çatışmaların derinleşmesi, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji güvenliğini ve bölgedeki ticari çıkarlarını etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı Suriyeli mültecilere ek olarak, Lübnan'dan gelebilecek yeni bir göç dalgası riski bulunuyor. Ankara, hem askeri tansiyonun düşürülmesi hem de sivillerin korunması için uluslararası platformlarda aktif bir diplomasi yürütüyor. Çatışmanın genişlemesi, Türkiye'nin bölgesel güç olarak konumunu ve diplomatik angajmanını daha da karmaşık hale getirebilir.
