Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Cibaliya mülteci kampında yaşanan bir trajedi, uluslararası toplumun Filistinli sivilleri koruma konusundaki yetersizliğini bir kez daha gündeme taşıdı. Üç çocuk annesi Ümmü Muhammed, İsrail hava saldırılarında bir gecede tüm evlatlarını kaybetti. 7 yaşındaki Ahmed, 5 yaşındaki Fatma ve henüz 2 yaşındaki Kübra, ailelerinin yaşadığı apartmanın vurulması sonucu hayatını kaybetti. Anne, enkaz altından çıkarılan çocuklarının cansız bedenlerini kucaklarken, dünyaya seslendi: "Çocuklarımı neden kurtaramadınız?"
Gelişmenin arka planı: Sivillerin korunması ve uluslararası hukuk
Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 7 Ekim 2023'te başlayan çatışmalarda bugüne kadar 35.000'den fazla Filistinli hayatını kaybetti; bunların yaklaşık 14.500'ü çocuk. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Gazze'deki çocuk ölümlerinin yarısından fazlasının evlerine düzenlenen hava saldırıları sonucu gerçekleştiğini açıkladı. Uluslararası hukuk, sivillerin ve özellikle çocukların korunmasını esas kılarken, İsrail ordusunun orantısız güç kullandığı ve sivil altyapıyı hedef aldığı yönündeki suçlamalar artıyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi'nin hazırladığı raporlarda, İsrail'in savaş hukukunu ihlal ettiğine dair güçlü kanıtlar bulunduğu belirtiliyor.
Ümmü Muhammed'in hikayesi, Gazze'deki sivil kayıpların acı bir örneği olarak öne çıkıyor. Aile, savaşın başlamasıyla birlikte birkaç kez yer değiştirmek zorunda kalmış, en sonunda Cibaliya'daki akrabalarının yanına sığınmıştı. Ancak İsrail ordusunun bölgeyi yoğun bombardımana tutması sonucu bina tam isabet aldı. Kurtarma ekipleri, enkaz altında kalan 12 kişiden sadece 3'ünü sağ çıkarabildi. Anne Ümmü Muhammed, ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılırken, çocuklarının cenazelerini görmek istediğini söyledi.
Bölgesel ve küresel boyut: İnsani kriz ve uluslararası tepkiler
Gazze'deki sivil ölümleri, yalnızca bölgesel bir trajedi değil, aynı zamanda küresel bir insanlık krizi olarak nitelendiriliyor. Birleşmiş Milletler, İsrail'in saldırılarının savaş suçu teşkil edebileceği uyarısında bulunurken, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Kerim Han, İsrail yöneticileri hakkında tutuklama emri çıkarılması için başvuruda bulundu. ABD, İsrail'in en büyük askeri destekçisi olarak ateşkes çağrılarını veto ederken, Avrupa Birliği ülkeleri arasında görüş ayrılıkları yaşanıyor. Almanya ve İngiltere gibi ülkeler İsrail'in meşru müdafaa hakkını savunurken, İspanya ve İrlanda gibi ülkeler Filistin devletinin tanınması yönünde adımlar atıyor.
Bu tablo, uluslararası toplumun Filistin meselesindeki ikiyüzlülüğünü gözler önüne seriyor. Bir yandan sivil kayıplar kınanırken, diğer yandan İsrail'e silah ve diplomatik destek verilmeye devam ediliyor. İnsan hakları örgütleri, bu durumun sivillerin korunmasına yönelik uluslararası hukukun uygulanmasını engellediğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, çatışmaların başından itibaren İsrail'i sert bir dille eleştirirken, Gazze'ye insani yardım ulaştıran başlıca ülkelerden biri oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in sivil katliamını defalarca kınadı ve uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı. Türkiye'nin bu tutumu, hem iç kamuoyunda hem de İslam dünyasında takdir toplarken, İsrail'le ticari ilişkilerde kısıtlamalara gidilmesi gibi adımlarla da desteklendi. Ancak Türkiye'nin etkisi, ABD ve Batı'nın İsrail'e verdiği koşulsuz destek karşısında sınırlı kalıyor. Bu durum, Türkiye'nin Filistin davasını uluslararası platformlarda daha güçlü bir şekilde savunması gerektiğini ve bölgesel bir güç olarak inisiyatif almasının önemini ortaya koyuyor.
