Mısır'ın başkenti Kahire'de yürütülen ateşkes müzakerelerinin gölgesinde, İsrail'in Gazze Şeridi'ne düzenlediği hava saldırılarında Çarşamba günü üç Filistinli hayatını kaybetti. Filistinli sağlık yetkililerinin verdiği bilgiye göre, saldırılar Gazze'nin farklı noktalarında gerçekleşti. Hamas sözcüsü, bu tür saldırıların sona ermesinin, ABD'nin arabuluculuğunda varılan ateşkes anlaşmasının korunması ve ileriye dönük müzakereler için kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Olay, taraflar arasındaki kırılgan ateşkesin yeniden test edildiği bir dönemde meydana geldi.
Ateşkesin kaderi ve müzakereler
İsrail ile Hamas arasında mayıs ayında varılan ateşkes anlaşması, 11 gün süren yoğun çatışmaları sonlandırmıştı. Ancak anlaşma, özellikle Kudüs'teki Şeyh Cerrah mahallesi ve Mescid-i Aksa çevresindeki gerilimler nedeniyle kırılgan bir yapıya sahip. Kahire'de yürütülen müzakerelerde, ateşkesin kalıcı hale getirilmesi, Gazze'ye insani yardımların ulaştırılması ve esir takası gibi konular ele alınıyor. Hamas, İsrail'in saldırıları durdurmaması halinde müzakerelerin ilerlemesinin mümkün olmadığını belirtiyor. İsrail tarafı ise saldırıların, ateşkes ihlallerine karşı misilleme amaçlı olduğunu savunuyor. Bu karşılıklı suçlamalar, müzakerelerin seyrini olumsuz etkiliyor.
BM ve uluslararası toplum, tarafları itidal çağrısında bulunuyor. BM Orta Doğu Barış Süreci Özel Koordinatörü Tor Wennesland, taraflar arasındaki güvenin yeniden tesis edilmesi için somut adımlar atılması gerektiğini ifade etti. Ateşkesin çökmesi halinde bölgesel bir krizin kaçınılmaz olacağı uyarısı yapılıyor. Mısır, Katar ve ABD'nin arabuluculuk çabaları devam ediyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Gazze'deki çatışmalar, sadece İsrail-Filistin meselesiyle sınırlı kalmıyor, bölgesel dengeleri de etkiliyor. Lübnan'daki Hizbullah, İsrail'e yönelik tehditlerini artırırken, İran da Hamas'a verdiği desteği sürdürüyor. ABD'nin yeni yönetimi ise, geleneksel müttefiki İsrail ile ilişkilerini dengelemeye çalışıyor. Biden yönetimi, iki devletli çözümü desteklediğini açıklasa da, İsrail'in yerleşim politikalarına karşı somut adımlar atmaktan kaçınıyor. Avrupa Birliği, ateşkesin korunması için taraflara çağrı yaparken, insani yardımların Gazze'ye ulaştırılması için çalışmalarını sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği güçlü destekle biliniyor ve Hamas ile yakın ilişkileri bulunuyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail'in saldırılarını sık sık eleştiriyor ve uluslararası topluma müdahale çağrısı yapıyor. Bu gelişmeler, Türkiye'nin Orta Doğu'daki nüfuz mücadelesinde Filistin dosyasını elinde tutmasına katkı sağlarken, İsrail ile yaşanan diplomatik gerilimleri derinleştiriyor. Bölgesel istikrarsızlık, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikalarını da etkileyebilir. Ayrıca, Gazze'deki insani kriz, Türk sivil toplum kuruluşlarının yardım faaliyetlerini artırmasına neden oluyor. Türkiye, hem arabuluculuk rolü üstlenerek hem de insani yardımlarla ateşkesin kalıcı olması için çaba gösteriyor.
