İsrail devlet yayıncısı Kan'ın Pazar günü yayımladığı habere göre, Hamas'ın üst düzey yetkililerinden Halil el-Hayye, Katar'da ABD Başkanı Donald Trump'ın bir danışmanıyla bir araya geldi. Haber, Washington ve Tel Aviv'deki üst düzey siyasi kaynaklara dayandırılırken, görüşmeye katılan danışmanın kimliği ve görüşmenin içeriği hakkında detay verilmedi. Gelişme, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarının ardından Hamas'ın yeniden toparlanma çabalarına ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde yaşanıyor. İsrailli yorumcular, grubun siyasi kanadının bölgedeki temaslarını yoğunlaştırdığına dikkat çekiyor.
Gelişmenin arka planı: Hamas'ın yeniden yapılanma çabaları
Kan'ın haberine göre, Hamas'ın siyasi büro üyesi Halil el-Hayye, Katar'da Trump'ın danışmanıyla bir araya gelerek muhtemelen Gazze Şeridi'ndeki durum ve ateşkes olasılıklarını ele aldı. Kaynaklar, görüşmenin son günlerde gerçekleştiğini ancak tam tarih ve yerin gizli tutulduğunu belirtti. Katar, uzun süredir Hamas ile Batılı aktörler arasında arabuluculuk yaparken, Trump yönetiminin danışmanı aracılığıyla gruba yönelik mesajlarını ilettiği düşünülüyor.
Haberde ayrıca, İsrailli güvenlik yetkililerinin son haftalarda Hamas'ın Gazze'de yeniden yapılanma sinyalleri verdiğine dair istihbarat raporları aldığı aktarıldı. İsrail ordusunun Mayıs ayındaki operasyonlarında Hamas'ın askeri altyapısının büyük ölçüde tahrip edildiği iddia edilmişti ancak grubun siyasi kanadı, Katar ve Türkiye gibi ülkelerdeki temasları sayesinde diplomatik kanalları açık tutuyor. Uzmanlar, Hayye gibi isimlerin uluslararası toplum nezdinde Hamas'ın meşruiyetini korumaya çalıştığını belirtiyor.
Trump'ın danışmanının kim olduğu henüz doğrulanmazken, bu tür görüşmelerin ABD'nin Orta Doğu politikasında özellikle İran ve Hamas gibi aktörlerle dolaylı temasları içerdiği biliniyor. Eski Trump danışmanı Jared Kushner'ın bölgede barış planı üzerinde çalıştığı ancak yeni bir girişimin olup olmadığı net değil.
Bölgesel ve küresel boyut: Diplomasi mi, yoksa yeni bir krizin habercisi mi?
Hamas'ın üst düzey bir yetkilisinin ABD'li bir danışmanla görüşmesi, İsrail-Filistin çatışmasında diyalog kanallarının hâlâ açık olduğunu gösteriyor. Ancak bu durum, İsrail'de sağcı hükümetin Hamas'ı yok etme hedefiyle çelişiyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, daha önce Hamas'la herhangi bir müzakereyi reddederken, bu tür görüşmelerin istihbarat ve stratejik düzeyde devam etmesi dikkat çekiyor.
Katar, Hamas'ın siyasi ofisine ev sahipliği yaparken, Mısır da ateşkes için arabuluculuk yapıyor. Bölgede son dönemde İsrail ile Suudi Arabistan arasında normalleşme çabaları durmuş durumda. Hamas'ın yeniden toparlanması, hem İsrail'in güvenlik stratejisini hem de ABD'nin bölgesel barış planlarını etkileyebilir. Özellikle Trump'ın olası bir ikinci dönemde Orta Doğu politikasını şekillendirme çabaları bu görüşmenin önemini artırıyor.
İsrailli yorumcular, Hamas'ın askeri kanadının zayıflamasına rağmen siyasi kanadının uluslararası alanda etkinliğini sürdürdüğünü ve bunun gruba yeniden toparlanma fırsatı verdiğini düşünüyor. Görüşmenin içeriği hakkında henüz resmi bir açıklama yapılmazken, Hamas'ın Gazze'de siyasi bir çözüm talep edip etmediği merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin meselesindeki arabuluculuk rolü açısından önemli. Türkiye, geçmişte Hamas ile temaslarını sürdüren ve grubun siyasi kanadına ev sahipliği yapan ülkelerden biri. Ankara'nın Katar ile koordineli hareket ettiği düşünüldüğünde, Hamas'ın ABD'li yetkililerle görüşmesi Türkiye'nin bölgesel diplomasideki etkinliğini artırabilir. Ancak, İsrail ile normalleşme sürecinde olan Türkiye'nin bu görüşmeden rahatsız olabileceği değerlendiriliyor. Zira Ankara, hem Filistin yanlısı duruşunu korumak hem de İsrail'le ilişkileri geliştirmek arasında bir denge arayışında. Bu tür görüşmeler, Türkiye'nin bölgede olası bir barış sürecinde oynayabileceği rolü de şekillendirebilir.
