İsrail ordusu, işgal altındaki Batı Şeria'nın güneyindeki Hebron kentinde günler sürecek bir kapatma (sokağa çıkma yasağı) başlattı. Görgü tanıklarına göre çok sayıda askeri araç kentin girişlerine ve mahallelerine konuşlandırıldı. Uygulama, Filistinlilerin günlük yaşamını ciddi şekilde kısıtlarken, bölgede tansiyonun yükselmesine neden oldu. İsrail makamları kapatmanın güvenlik gerekçesiyle alındığını belirtirken, Filistinli gruplar uygulamayı toplu cezalandırma olarak nitelendiriyor.
Kapatmanın arka planı ve sahadaki durum
Hebron, Batı Şeria'nın en büyük ve en kalabalık Filistin kentlerinden biri. Kentte yaklaşık 200 bin Filistinli yaşıyor; ayrıca uluslararası hukuka aykırı yerleşim birimlerinde yaşayan yüzlerce İsrailli yerleşimci bulunuyor. İsrail ordusu, geçmişte de sık sık benzer kapatma uygulamalarına başvurmuştu. Ancak bu kez kapatmanın "günlerce" sürecek şekilde ilan edilmesi, operasyonun kapsamının geniş olabileceği yorumlarına yol açtı.
Bölgedeki Filistinli kaynaklar, askeri araçların özellikle kent merkezine ve kontrol noktalarına yığıldığını, ana yolların trafiğe kapatıldığını aktarıyor. Ambulansların ve sağlık ekiplerinin hareketinin kısıtlandığına dair haberler de geliyor; ancak bu bilgiler bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı. Kapatma nedeniyle okulların ve iş yerlerinin kapalı kaldığı, hastanelerde hasta kabulünün aksadığı belirtiliyor. Filistin Yönetimi, uluslararası toplumu acil müdahaleye çağırdı.
Bölgesel ve küresel boyut
Hebron'daki kapatma, İsrail-Filistin çatışmasının son dönemdeki en hassas noktalarından birini oluşturuyor. Batı Şeria'da yerleşimci şiddeti ve askeri operasyonlar son aylarda artmış durumda. İsrail hükümeti, kapatmayı "terörle mücadele" kapsamında meşrulaştırırken, Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri bu tür uygulamaların uluslararası hukuka aykırı olduğunu savunuyor. Dördüncü Cenevre Sözleşmesi, işgal altındaki topraklarda sivillere yönelik toplu cezalandırmayı yasaklıyor.
Kapatma kararı, ABD'nin Orta Doğu diplomasisinde Filistin meselesini yeniden önceliklendirmeye çalıştığı bir dönemde geldi. Suudi Arabistan'ın İsrail ile normalleşme görüşmeleri, Filistin devletinin tanınması şartına bağlanmış durumda. Hebron'daki gelişmeler, bölgesel aktörlerin İsrail'e yönelik eleştirilerini artırabilir. Avrupa Birliği'nden henüz resmi bir açıklama gelmedi; ancak AB'nin Filistin topraklarındaki İsrail uygulamalarını yakından izlediği biliniyor.
Öte yandan, kapatmanın ekonomik etkileri de sınırlı değil. Hebron, Batı Şeria ekonomisinin önemli merkezlerinden biri; sanayi ve ticaret burada yoğunlaşıyor. Uzun süreli kapatmalar, Filistin ekonomisini zaten kırılgan olan yapısını daha da zorluyor. Uluslararası yardım kuruluşları, insani durumun kötüleşebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin meselesinde geleneksel olarak Filistinlilerin haklarını savunan bir tutum izliyor. Hebron'daki kapatma, Ankara'nın bölgedeki insani krize yönelik eleştirilerini artırmasına yol açabilir. Türkiye, son dönemde İsrail ile ilişkilerini normalleştirme çabalarına rağmen, Batı Şeria'daki uygulamaları kınamaktan geri durmuyor. Kapatmanın süresi ve şiddeti, Türkiye'nin diplomatik tepkisinin dozunu belirleyecek. Ayrıca, Türkiye'nin Filistin'e yönelik insani yardımları ve siyasi desteği, bölgesel kamuoyunda etkisini koruyor. Gelişme, Türk dış politikası açısından Filistin davasının hâlâ önemli bir hassasiyet olduğunu gösteriyor.
