İsrail ordusu, artan bütçe baskıları nedeniyle yedek asker çağrılarında kapsamlı bir azaltmaya gitti. İsrail basınında yer alan haberlere göre, ordu yönetimi mali sıkıntıların etkisiyle yedek birliklerin göreve çağrılma sayısını düşürme kararı aldı. Bu hamle, özellikle son haftalarda çoklu cephelerde çatışmaların yoğunluğunun azaldığı yönündeki değerlendirmelerle paralellik gösteriyor. Yedioth Ahronoth gazetesi, kararın savaşın kademeli olarak sona erdiği algısını güçlendirdiğini belirtti. Ancak askeri yetkililer, bu adımın tamamen lojistik ve finansal nedenlere dayandığını vurguluyor.
Bütçe sıkışıklığı ve operasyonel maliyetler
İsrail ordusunun karşı karşıya olduğu bütçe krizi, 7 Ekim 2023'te başlayan Hamas saldırıları sonrası hızla tırmanan askeri harcamalardan kaynaklanıyor. Savaşın ilk aylarında ordu, yedek personeli yoğun şekilde seferber etmişti. Ancak zamanla Gazze Şeridi, Lübnan sınırı ve Batı Şeria'daki operasyonların genişlemesi, lojistik ve personel maliyetlerini katlayarak artırdı. İsrail Savunma Bakanlığı'nın 2024 bütçe taslağı, bu artışları karşılamakta zorlanıyor. Resmi olmayan verilere göre, savaşın ilk yılında ek askeri harcamalar 100 milyar şekeli (yaklaşık 27 milyar dolar) aştı. Bu durum, orduyu yedek asker çağrılarını sınırlamaya itti.
İsrail medyasındaki haberlere göre, azaltma kararı özellikle sivil hayata henüz dönmemiş yedek askerlerin sayısını etkileyecek. Ordu, kritik olmayan birliklerde çağrıları durdururken, sınır güvenliği ve istihbarat birimlerindeki yedek personeli korumayı planlıyor. Uzmanlara göre, bu durum İsrail'in askeri hazırlık seviyesini düşürebilir ancak mevcut çatışma yoğunluğunda kabul edilebilir bir risk olarak görülüyor.
Bölgesel denklemler ve uluslararası boyut
İsrail'in bu adımı, bölgedeki diğer aktörler tarafından da yakından izleniyor. Mısır ve Ürdün gibi komşu ülkeler, İsrail'in askeri yorgunluğunu kendi güvenlik hesaplarına dahil ediyor. Öte yandan, İran ve Hizbullah gibi İsrail karşıtı aktörler, bu gelişmeyi bir zafiyet işareti olarak yorumlayabilir. ABD yönetimi ise İsrail'e askeri yardım paketlerini sürdürürken, Tel Aviv'in bütçe disiplini konusunda uyarılarda bulunuyor. Washington, bu tür mali sıkıntıların uzun vadede İsrail'in caydırıcılık kapasitesini aşındırabileceğini düşünüyor.
Uluslararası basında çıkan haberlere göre, İsrail ordusunun yedek asker politikasındaki değişiklik, aynı zamanda siyasi bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin savaş hedefleri ve bütçe öncelikleri sorgulanmaya başlandı. Muhalefet partileri, bu durumu hükümetin başarısızlığı olarak nitelendirirken, koalisyon ortakları askeri harcamaların kısılmaması gerektiğini savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in yedek asker çağrılarını azaltması, doğrudan Türkiye'yi hedef alan bir adım olmasa da, bölgesel güç dengeleri açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, özellikle Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve Filistin meselesi bağlamında İsrail'in askeri kapasitesindeki bu değişimi yakından takip ediyor. Ankara, İsrail'in mali sıkıntılarının, bölgedeki askeri operasyonlarının sürdürülebilirliğini sorgulatmasına neden olabileceğini düşünüyor. Bu durum, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları ve Kıbrıs konusundaki pozisyonunu dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, İsrail'in askeri yorgunluğu, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki terörle mücadele politikaları açısından yeni fırsatlar veya riskler yaratabilir. Ancak şu aşamada Ankara'dan resmi bir açıklama gelmedi ve ilişkilerin normalleşme süreci devam ediyor.
