İsrail'in Kanal 12 televizyonu Perşembe günü yayınladığı haberde, ABD ve İsrail'in 27 Ekim'de yapılması planlanan İsrail seçimleri öncesinde İran'a karşı savaşı yeniden başlatmayı planladığını öne sürdü. Bu iddia, ABD Başkanı Donald Trump'ın aynı gün yaptığı ve gerilimi düşürmeye yönelik açıklamalarıyla çelişiyor. Habere göre, İsrail ve ABD yönetimi, İran'ın nükleer tesislerine yönelik olası bir askeri operasyon için hazırlıklarını hızlandırmış durumda. Kanal 12, haberin kaynağına ilişkin detay vermedi ancak üst düzey güvenlik yetkililerine dayandırdığı bilgilerde, operasyonun seçim öncesi siyasi dengeleri etkilemek amacıyla planlandığını ileri sürdü.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail'de 27 Ekim'de yapılacak erken seçimler, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun iktidarını koruma mücadelesi açısından kritik bir eşik olarak görülüyor. Netanyahu, seçim kampanyasında güvenlik konularını ön plana çıkararak İran'a karşı sert bir duruş sergileyeceğini vaat ediyor. Son aylarda İsrail'in Suriye ve Lübnan'daki İran bağlantılı hedeflere yönelik hava saldırılarını yoğunlaştırdığı biliniyor. ABD yönetimi ise İran'a yönelik "maksimum baskı" politikasını sürdürüyor ancak Trump, Perşembe günü yaptığı açıklamada savaş istemediğini ve İran ile görüşmeye hazır olduğunu söylemişti. Bu çelişki, Washington ile Tel Aviv arasında İran politikası konusunda farklılıklar olabileceğine işaret ediyor.
Kanal 12'nin haberi, İsrail basınında son dönemde artan spekülasyonların bir parçası. İsrailli askeri analistler, İran'ın nükleer programının ilerlediğini ve "kırmızı çizgi" olarak tanımlanan eşiğe yaklaştığını belirtiyor. Ancak ABD'nin böyle bir operasyona ne ölçüde destek vereceği belirsiz. Trump yönetimi, daha önce İran'a yönelik askeri bir seçeneği masada tuttuğunu açıklamış ancak doğrudan bir çatışmadan kaçınma eğiliminde olduğunu göstermişti. İsrail seçimleri öncesinde böyle bir saldırının, Netanyahu'ya seçim kazandırabileceği yorumları yapılıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Olası bir İran-İsrail çatışması, Ortadoğu'da geniş çaplı bir istikrarsızlığa yol açabilir. İran'ın bölgedeki vekil güçleri (Hizbullah, Hamas, Husiler) üzerinden misilleme yapması beklenir. Bu durum, Suriye, Lübnan, Irak ve Yemen'e yayılan bir çatışma riskini beraberinde getirir. Ayrıca, Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek bir gerilim, küresel petrol arzını ve fiyatlarını doğrudan etkiler. ABD'nin olası bir saldırıya katılması, bölgedeki askeri varlığını artırmasını gerektirebilir. Rusya ve Çin'in tutumu da belirleyici olacak; her iki ülke de İran ile ekonomik ve stratejik ilişkilerini sürdürüyor. BM Güvenlik Konseyi'nde yaşanacak tartışmalar, uluslararası toplumun bölünmüşlüğünü gözler önüne serebilir.
İsrail seçimleri öncesinde böyle bir haberin servis edilmesi, seçim kampanyasını etkilemeye yönelik bir hamle olarak da değerlendiriliyor. Netanyahu'nun rakipleri, bu tür güvenlik haberlerinin seçim malzemesi yapılmasını eleştiriyor. Öte yandan, İran cephesinden henüz resmi bir açıklama gelmedi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, İsrail'in herhangi bir saldırısına "ezici bir karşılık" verileceğini söylemişti. Tahran yönetimi, nükleer programının barışçıl olduğunu savunuyor ancak uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ile komşu olması ve bölgesel istikrarı doğrudan etkileyen bir aktör olması nedeniyle olası bir İran-İsrail çatışmasından en fazla etkilenecek ülkelerden biri. Böyle bir senaryoda Türkiye'nin enerji güvenliği risk altına girer; doğalgaz ve petrol ithalatında kesintiler yaşanabilir. Ayrıca, sınır komşusu İran'da istikrarsızlık, mülteci akınını ve PKK/PYD gibi terör örgütlerinin hareketlenmesini tetikleyebilir. Türkiye, son yıllarda İsrail ile ilişkilerini normalleştirme sürecindeydi; böyle bir çatışma bu süreci sekteye uğratabilir. Ankara'nın denge politikası izleyerek hem İran hem de ABD/İsrail ile diyaloğunu sürdürmesi, ancak olası bir savaşta tarafsız kalması zor görünüyor. Türkiye'nin önceliği, bölgesel gerilimin diplomatik yollarla çözülmesi ve kendi güvenliğini koruması olacaktır.
