İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Gazze Şeridi yakınlarına yeni Yahudi yerleşimleri kurulması çağrısında bulundu. Bu açıklama, İsrail ordusunun Gazze'ye yönelik saldırılarının sürdüğü bir dönemde geldi ve uluslararası toplumda tepkiyle karşılandı. Smotrich, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Gazze'nin güneyindeki boş arazilere yerleşim kurmak, güvenliğimiz ve geleceğimiz için hayati önem taşıyor" ifadelerini kullandı. Ancak bu sözler, bölgede yeni bir gerilim dalgasına yol açtı.
Gelişmenin arka planı
Bezalel Smotrich, aşırı sağcı Dini Siyonizm partisinin lideri olarak biliniyor ve mevcut koalisyon hükümetinde maliye bakanı olarak görev yapıyor. Daha önce de Filistinlilere yönelik sert söylemleriyle tanınan Smotrich, bu kez Gazze sınırındaki İsrail askeri bölgesinde yerleşimlerin inşa edilmesi için çağrıda bulundu. İsrail'in 2005 yılında Gazze'den çekilmesi ve yerleşimleri boşaltmasının ardından bölgede kuralların değiştiğini savunan Smotrich, "O dönem yanlış yaptık, şimdi bunu telafi etmeliyiz" dedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bu çağrıya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadığı görülüyor. Ancak koalisyon hükümetindeki bazı sağcı partilerin Smotrich'i desteklediği basına yansıdı. Gazze'ye yönelik saldırıların devam ettiği bu dönemde, yerleşim çağrısının bölgedeki ateşkes umutlarını da olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Smotrich'in açıklamaları, uluslararası toplum tarafından eleştirildi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in sözcüsü, "İsrail'in yerleşim faaliyetleri uluslararası hukuka aykırıdır ve iki devletli çözümü baltalamaktadır" şeklinde bir yorum yaptı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Sorumlusu Josep Borrell ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda "Bu tür kışkırtıcı adımlar bölgede barışı imkansız hale getiriyor" ifadelerini kullandı.
Filistin tarafı ise sert tepki gösterdi. Filistin Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Smotrich'in sözleri, işgal ve sömürgecilik zihniyetinin bir yansımasıdır. Bu açıklamalar, Gazze'de yaşanan insani felaketi daha da derinleştirecektir" denildi. Hamas ise konuya ilişkin yazılı bir açıklama yaparak, "Bu tür çağrılar, direnişimizi artırmaktan başka işe yaramaz" dedi.
Bölgedeki gözlemciler, Smotrich'in bu çıkışını, İsrail'in sağ kanadının Gazze'deki savaş sonrası planlarına dair bir ön adım olarak değerlendiriyor. Özellikle 7 Ekim'de başlayan çatışmaların ardından, İsrail ordusunun Gazze'nin kuzeyinde kontrolü sağlaması, yerleşim tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, böyle bir adımın bölgede yeni bir çatışma dalgasına neden olabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destek ve iki devletli çözüm vurgusuyla bu gelişmeyi yakından izliyor. Ankara'nın, İsrail'in yerleşim politikalarına yönelik daha önce de sert eleştirileri olmuştu. Bu çağrı, Türkiye'nin bölgedeki barış girişimlerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikaları ve bölgesel denklemler açısından, Gazze'deki istikrarsızlığın sürmesi, Ankara'nın itibarını zedeleyebilir. Türk Dışişleri'nden yapılan açıklamalarda, İsrail'in bu tür adımlarının uluslararası hukuku ihlal ettiği ve bölgesel barışa zarar verdiği vurgulanıyor. Türkiye'nin, Filistinlilerle dayanışma içinde olduğu mesajını güçlendirmesi bekleniyor.
