Lübnan hükümeti, İsrail ile olan sınır hattında Hizbullah unsurlarından arındırılmış pilot bölgeler oluşturmayı teklif ederken, İsrail bu öneriyi reddederek bölgedeki askeri hakimiyetini sürdürmeye devam ediyor. İsrail ordusu, sınırın Lübnan tarafında tampon bölge olarak adlandırılan alanlarda kontrolü elinde tutmayı amaçlarken, Beyrut yönetimi uluslararası desteği de arkasına alarak diplomatik bir çözüm arayışında. Taraflar arasındaki görüş ayrılığı, Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerin tıkanmasına yol açtı.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail ile Lübnan arasındaki sınır, 2006'daki savaştan bu yana gerginliğin odağı olmayı sürdürüyor. BM Güvenlik Konseyi'nin 1701 sayılı kararı, Litani Nehri'nin güneyinde Hizbullah dışındaki silahlı grupların bulunmamasını öngörüyor. Ancak İsrail, Hizbullah'ın bu kararı ihlal ederek bölgeye sızmalar yaptığını iddia ediyor. Lübnan'ın önerdiği pilot bölgeler, İsrail'in güvenlik kaygılarını gidermeyi hedefliyor ancak İsrail, denetimin tamamen kendi kontrolünde olması konusunda ısrarcı.
İsrailli yetkililere göre, Hizbullah'ın İran yapımı hassas güdümlü füzelerle donatılması, kuzey İsrail yerleşimleri için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Bu nedenle İsrail, sınırın Lübnan tarafında bir tampon bölge oluşturarak olası bir saldırıya karşı önlem almayı amaçlıyor. Ancak Lübnan hükümeti, egemenlik ihlali olarak gördüğü bu talebe karşı çıkıyor ve uluslararası gözlemciler eşliğinde bir çözümden yana olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail-Lübnan gerginliği, sadece ikili ilişkileri değil, tüm Ortadoğu dengelerini etkiliyor. Hizbullah'ın İran tarafından desteklenmesi, Tahran ile Tel Aviv arasındaki vekalet savaşının bir parçası olarak görülüyor. ABD ve Fransa başta olmak üzere Batılı ülkeler, 1701 sayılı kararın uygulanmasını desteklerken, İsrail'in askeri operasyonlarına yeşil ışık yakmamaya özen gösteriyor. Öte yandan, Lübnan'ın içinde bulunduğu ekonomik kriz ve siyasi istikrarsızlık, hükümetin elini zayıflatıyor.
Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü (UNIFIL), bölgede barışı koruma misyonu yürütüyor ancak etkinliği sınırlı kalıyor. İsrail'in sınır ötesi operasyonları ve Hizbullah'ın artan faaliyetleri, çatışmanın yeniden alevlenme riskini artırıyor. Uzmanlar, taraflar arasında kalıcı bir ateşkesin ancak kapsamlı bir anlaşma ile mümkün olabileceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikası açısından önemlidir. Lübnan'ın istikrarı, bölgede nüfuz sahibi olan Türkiye için terörle mücadele ve enerji güvenliği boyutlarıyla kritik bir öneme sahiptir. Ayrıca, Hizbullah-İran ekseninin güçlenmesi, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki angajmanlarını etkileyebilir. Türkiye, İsrail ile ilişkilerindeki son normalleşme sürecine rağmen, Filistin davasına verdiği destek çerçevesinde Lübnan'ın toprak bütünlüğünü savunmaktadır. Bu nedenle, İsrail'in askeri hamleleri Ankara'yı diplomatik olarak zor durumda bırakabilir. Bölgede kalıcı barış için Türkiye, BM çatısı altında arabuluculuk rolü üstlenebilir.
