İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Salı günü yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun Lübnan, Suriye ve Gazze'de süresiz olarak konuşlanacağını duyurdu. Katz, bu hamlenin amacının İsrail'in kuzey ve güney sınırlarında güvenliği sağlamak olduğunu belirtti. Açıklama, bölgede ateşkes çabalarının sürdüğü bir dönemde geldi.
Askeri varlığın boyutu ve gerekçeleri
Katz, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde, Suriye'nin güneybatısındaki tampon bölgede ve Gazze Şeridi'nde belirli noktalarda konuşlanacağını ifade etti. Bakan, bu adımın 'sınırsız' olduğunu vurgulayarak, İsrail'in güvenlik ihtiyaçları doğrultusunda askeri varlığını sürdüreceğini söyledi. İsrail ordusu, son haftalarda Lübnan Hizbullahı'na yönelik operasyonlarını yoğunlaştırmış, Suriye'de ise İran destekli milislere ait hedefleri vurmuştu.
İsrail'in bu hamlesi, uluslararası toplumda tepkiyle karşılandı. BM, İsrail'in Lübnan ve Suriye'deki varlığının egemenlik ihlali olduğunu belirtirken, ABD ise İsrail'in kendini savunma hakkını tanıdığını ancak gerilimin düşürülmesi gerektiğini ifade etti. Gazze'deki durum ise özellikle insani kriz boyutunda endişe yaratıyor; bölgede çatışmalar nedeniyle on binlerce sivil yerinden edildi.
Bölgesel ve küresel yansımalar
İsrail'in bu adımı, Orta Doğu'da yeni bir gerilim dalgasına yol açabilir. Lübnan ve Suriye hükümetleri, İsrail'in işgalci güç olduğunu ve bu tür eylemlerin bölgesel savaş riskini artırdığını söylüyor. İran, İsrail'in Suriye'deki varlığına karşılık vereceğini ima ederken, Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, İsrail'in Lübnan'daki varlığının kabul edilemez olduğunu ve her türlü işgale karşı koyacaklarını açıkladı.
Analistler, İsrail'in bu hamlesinin ABD'nin bölgedeki askeri varlığı ve arabuluculuk çabalarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor. Öte yandan, Rusya ve Çin, tarafları itidale çağırırken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde İsrail karşıtı bir karar tasarısı gündeme gelebilir. Bölgedeki enerji hatları ve ticaret yolları da bu gelişmeden etkilenme potansiyeli taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail'in Lübnan ve Suriye'deki askeri varlığını genişletmesini yakından takip ediyor. Ankara, daha önce İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını sert bir dille eleştirmiş ve bölgede kalıcı ateşkes çağrısı yapmıştı. Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyinde PKK/YPG'ye karşı yürüttüğü operasyonlar ve Lübnan'daki siyasi nüfuzu düşünüldüğünde, İsrail'in bu hamlesi Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları konusunda Türkiye ile Yunanistan ve Güney Kıbrıs arasındaki anlaşmazlığa yeni bir boyut eklenebilir. Türkiye, bölgesel istikrarın bozulmaması için diplomatik girişimlerini sürdürmeli ve İsrail ile ilişkilerini gözden geçirmelidir.
