İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF), Lübnan sınırındaki askeri mevzilerini muhafaza etmeyi sürdüreceği, ancak kapsamlı kara operasyonlarını kısıtlayacağı yönünde raporlar yayımlandı. Orta Doğu merkezli haber kaynaklarına göre, Tel Aviv yönetimi Hizbullah ile yaşanan çatışmaların ardından sahadaki varlığını belirli bir seviyede tutmayı, fakat bölgedeki gerginliği tırmandıracak adımlardan kaçınmayı hedefliyor. Söz konusu kararın, uluslararası baskılar ve sivil kayıpların artması endişesiyle alındığı belirtiliyor.
Gelişmenin arka planı
Lübnan sınırında son haftalarda şiddetlenen çatışmalar, İsrail’in Kasım 2023’te başlattığı operasyonların ardından bölgede istikrarsızlığı artırmıştı. Hizbullah’ın roket saldırılarına karşılık olarak İsrail hava kuvvetleri Lübnan’ın güneyinde çok sayıda noktayı vurmuş, kara birlikleri de sınır köylerinde ilerlemişti. Ancak son raporlar, İsrail’in stratejisini değiştirerek mevcut mevzilerini korumaya odaklanacağını ve operasyonel hedeflerini daraltacağını ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu kararın bir yandan İsrail’in askeri varlığını sürdürme ihtiyacını, diğer yandan da ABD ve Avrupa ülkelerinden gelen ateşkes çağrılarına yanıt verme çabasını yansıttığını ifade ediyor.
Raporlara göre, İsrail ordusu sınır bölgesinde güvenlikli bir tampon bölge oluşturmayı sürdürecek, ancak bu bölgenin ötesine geçen büyük çaplı taarruzlardan kaçınacak. Ayrıca İsrail’in Hizbullah’ın sızma girişimlerine karşı erken uyarı sistemlerini güçlendirdiği ve insansız hava araçlarıyla keşif faaliyetlerini artırdığı bildiriliyor. Bu adımlar, daha geniş bir savaşın önlenmesi ve sivil kayıpların azaltılması hedefiyle uyumlu görülüyor.
Bölgesel veya küresel boyut
İsrail’in bu hamlesi, bölgedeki dengeleri etkileme potansiyeli taşıyor. Lübnan hükümeti ve Hizbullah’ın tepkileri merakla beklenirken, BM Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL) de sınırdaki gelişmeleri yakından izliyor. İran destekli Hizbullah’ın, İsrail’in sınırlı operasyon kararını bir zayıflık işareti olarak yorumlaması ve buna karşılık vermesi olasılığı bulunuyor. Öte yandan Batılı ülkeler, tırmanışı engellemek için diplomatik çabalarını artırmış durumda. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, iki tarafın da itidal göstermesi gerektiği vurgulanırken, Fransa ve Almanya’nın arabuluculuk girişimleri sürüyor.
Küresel ölçekte, İsrail-Lübnan arasındaki bu düşük yoğunluklu çatışma, doğrudan bir savaşa dönüşmemesi halinde bölgesel enerji piyasalarını ve ticaret yollarını doğrudan etkilemese de, Ortadoğu’daki kırılgan istikrarı test ediyor. Uzmanlar, İsrail’in mevzilerini koruma kararının aynı zamanda iç siyasi hesaplarla da bağlantılı olduğunu; Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümetinin, aşırı sağcı ortakların baskısına rağmen uluslararası toplumla uyumlu bir çizgi izlemek zorunda kaldığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail’in Lübnan’daki askeri varlığını sürdürmesi ancak operasyonları sınırlaması, Türkiye’nin bölgesel güvenlik çıkarları açısından iki yönlü bir anlam taşıyor. Birincisi, Doğu Akdeniz’deki enerji hatlarının güvenliği: İsrail ve Lübnan arasındaki olası bir çatışma, bölgede doğal gaz ve petrol arama faaliyetlerini riske atabilir; Türkiye’nin Libya ve Doğu Akdeniz’deki enerji politikalarını da etkileyebilir. İkincisi, Türkiye’nin Hizbullah karşısındaki pozisyonu: Ankara, Hizbullah’ı terör örgütü olarak sınıflandırmamakla birlikte, örgütün Suriye’deki varlığı ve Türkiye sınırına yakın faaliyetleri Türk güvenlik endişelerini artırmaktadır. Bu nedenle, Ankara İsrail’in sınırlı operasyon kararını, bölgesel istikrarın korunması açısından olumlu, ancak Türkiye’nin güney sınırındaki gelişmeleri dikkatle izlemesi gerektiğini düşünmektedir.
