İsrail yönetimi, ABD ile İran arasında ateşkesin uzatılmasına yönelik bir ön mutabakata varıldığı haberlerine rağmen, Lübnan’da ele geçirdiği topraklardan geri adım atmayacağını ilan etti. İsrail Savunma Bakanı İsrail Katz ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Pazartesi günü yaptıkları açıklamalarda, ülkelerinin güney Lübnan’da işgal altında tuttuğu bölgelerden çekilmesinin söz konusu olmadığını vurguladı. Ben-Gvir, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Trump’ın anlaşması bizi bağlamaz” ifadelerini kullanarak, ABD’nin arabuluculuğunda şekillenen sürece mesafeli duruşlarını net bir şekilde ortaya koydu. Bu açıklamalar, bölgede kırılgan bir dengenin korunmaya çalışıldığı bir dönemde tansiyonu yükseltti.
Anlaşmanın İçeriği ve Tarafların Pozisyonu
ABD ile İran arasında varıldığı iddia edilen mutabakat, geçtiğimiz haftalarda sona eren ateşkes sürecini uzatmayı hedefliyor. Anlaşmanın detayları henüz resmi olarak açıklanmamış olsa da, İran’ın nükleer programına yönelik kısıtlamalar ve bölgesel askeri faaliyetlerin sınırlandırılması gibi maddeler içerdiği belirtiliyor. Ancak İsrailli yetkililer, bu mutabakatı kendilerini bağlayıcı görmediklerini defalarca dile getirdi. Savunma Bakanı Katz, “Lübnan’daki güvenlik bölgemiz İsrail için hayati önem taşıyor. Hizbullah’ın yeniden silahlanmasına ve sınırlarımıza yaklaşmasına izin veremeyiz” dedi. Ben-Gvir ise, “Hiçbir uluslararası anlaşma İsrail’in güvenliğini tehlikeye atamaz. Trump döneminde bile bu bölgelerden çekilmedik, şimdi çekilmek söz konusu olamaz” şeklinde konuştu. İsrail’in bu tutumu, ABD’nin bölgedeki ittifak sistemine ve arabuluculuk çabalarına darbe vururken, İran ve Lübnan hükümeti tarafından sert tepkiyle karşılandı.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
İsrail’in bu açıklaması, sadece Lübnan-İsrail sınırında değil, tüm Ortadoğu’da dengeleri etkileyecek potansiyele sahip. Hizbullah, İsrail’in işgal altındaki toprakları boşaltmaması halinde yeniden çatışmaların başlayabileceği uyarısında bulundu. Birleşmiş Milletler ise, İsrail’in uluslararası hukuka aykırı şekilde toprak işgalini sürdürmesinin bölgesel barışı tehdit ettiğini bildirdi. Öte yandan, ABD yönetimi henüz resmi bir açıklama yapmamış olsa da, İsrail’in bu tavrının Washington ile ilişkileri zorlayabileceği yorumları yapılıyor. İran ise, mutabakatın İsrail tarafından tanınmamasını “ABD’nin bölgedeki güvenilirliğini sorgulatan bir gelişme” olarak nitelendirdi. Bölgedeki askeri uzmanlar, İsrail’in güney Lübnan’da tuttuğu stratejik tepelerin olası bir Hizbullah saldırısında erken uyarı sistemi olarak kullanıldığını, bu nedenle çekilmenin kolay olmayacağını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme Türkiye’yi doğrudan ilgilendirmese de, bölgesel istikrar açısından kritik bir öneme sahiptir. İsrail’in Lübnan’daki işgali sürdürmesi, Doğu Akdeniz’deki enerji kaynaklarının paylaşımı ve bölgesel güvenlik dengeleri üzerinde doğrudan etkili olabilir. Türkiye, Lübnan’ın toprak bütünlüğünü destekleyen ve bölgede tansiyonun düşürülmesini savunan bir dış politika izlemektedir. Bu nedenle, İsrail’in geri adım atmaması, Türkiye’nin bölgesel arabuluculuk çabalarını ve Doğu Akdeniz’deki enerji iş birliği projelerini dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, İran ile ABD arasındaki mutabakatın başarısız olması halinde, bölgede yeni bir göç dalgası ve insani kriz yaşanma riski bulunmaktadır.
