İsrail Savunma Bakanlığı, Lübnan'ın güneyinde bulunan stratejik Ali el-Taher Sırtı üzerinde operasyonel kontrol sağladığını duyurdu. Bakanlık, bölgenin İsrail güçlerinin eline geçtiğini ve Hizbullah'ın bu noktadaki varlığının sona erdirildiğini iddia etti. Lübnan merkezli Hizbullah örgütünden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ali el-Taher Sırtı, Lübnan'ın güneyinde, İsrail sınırına yakın bir bölgede yer alıyor ve topografik yapısı itibarıyla askeri açıdan büyük önem taşıyor. Bu bölge, İsrail'in kuzey sınırını ve Hizbullah'ın faaliyet gösterdiği alanları kontrol altında tutmak için kritik bir nokta olarak değerlendiriliyor. İsrail'in bu hamlesi, sınır hattındaki gerilimi daha da artırabilecek nitelikte.
Ali el-Taher Sırtı Neden Önemli?
Ali el-Taher Sırtı, Lübnan'ın güneyinde deniz seviyesinden yaklaşık 600-700 metre yükseklikte uzanan bir dağ sırtıdır. Coğrafi konumu itibarıyla geniş bir görüş alanı sunar; bu sayede askeri gözlem ve topçu atışları için stratejik bir üs işlevi görür. İsrail, 2006 yılındaki Lübnan Savaşı sırasında da bu bölgeyi hedef almış, ancak tam kontrol sağlayamamıştı. Son yıllarda Hizbullah, bu sırtı kendi gözlem noktaları ve savunma hatları için kullanıyordu. İsrail'in bu bölgeyi ele geçirmesi, Hizbullah'ın kuzey İsrail'e yönelik istihbarat toplama ve potansiyel saldırı kapasitesini zayıflatmayı amaçlıyor. Ayrıca, bölge İsrail'in kuzeydeki yerleşim birimlerine yönelik tehditleri azaltmak için bir tampon bölge oluşturma stratejisinin parçası olarak görülüyor.
İsrail Savunma Bakanlığı'nın açıklaması, son haftalarda artan çatışmaların bir uzantısı olarak değerlendiriliyor. İsrail güçleri, Lübnan'ın güneyinde Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonlarını yoğunlaştırmış durumda. Ancak Ali el-Taher Sırtı'nın kontrolü, sadece askeri bir kazanım değil, aynı zamanda psikolojik ve sembolik bir üstünlük anlamına geliyor. Hizbullah'ın bu bölgedeki varlığını sürdürüp sürdüremeyeceği, önümüzdeki günlerdeki çatışmaların seyrini belirleyebilir.
Lübnan hükümeti ise İsrail'in bu eylemini "işgal" olarak nitelendiriyor ve uluslararası toplumu müdahale etmeye çağırıyor. Ancak Lübnan ordusunun güneydeki etkinliği sınırlı; bölgede fiili kontrol büyük ölçüde Hizbullah'ın elinde. İsrail'in bu hamlesi, Lübnan'ın egemenlik haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle Birleşmiş Milletler nezdinde tartışılabilir. BM Güvenlik Konseyi'nin 1701 sayılı kararı, Lübnan'ın güneyinde silahlı grupların varlığını yasaklıyor; ancak bu kararın uygulanması yıllardır tartışmalı.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
İsrail'in Ali el-Taher Sırtı'nı kontrol altına alması, Orta Doğu'da tansiyonu yükseltecek bir adım. Hizbullah, İran'ın bölgedeki en önemli vekil güçlerinden biri ve bu tür bir kayıp, Tahran'ın stratejik hesaplarını bozabilir. İran, Hizbullah üzerinden İsrail'e karşı bir denge politikası yürütüyor; bu bölgenin kaybı, İran'ın Lübnan'daki nüfuzunu zayıflatabilir. Öte yandan, İsrail'in bu hamlesi, ABD yönetimi tarafından henüz resmi olarak değerlendirilmedi. Ancak Washington, İsrail'in kendini savunma hakkını desteklediğini sık sık vurguluyor. Avrupa Birliği ve bazı Arap ülkeleri ise artan çatışmalardan endişeli. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, İran'ın bölgesel yayılmacılığına karşı İsrail'e dolaylı destek veriyor olabilir; fakat kamuoyu önünde İsrail'in askeri operasyonlarını eleştirmekten de geri durmuyorlar.
Bu gelişme, İsrail-Hizbullah arasındaki çatışmanın daha geniş bir bölgesel savaşa dönüşme riskini artırıyor. Hizbullah'ın nasıl bir karşılık vereceği belirsiz; örgüt, geçmişte kaybettiği mevzileri geri almak için yoğun roket saldırıları düzenlemişti. İsrail'in hava savunma sistemleri (Demir Kubbe, Davut Sling) bu saldırıları kısmen engelleyebilir, ancak uzun süreli bir çatışma her iki taraf için de yıkıcı olabilir. Ayrıca, Lübnan'ın iç istikrarı da bu gelişmelerden olumsuz etkilenecek; ekonomik krizle boğuşan ülkede yeni bir çatışma dalgası halkın durumunu daha da kötüleştirebilir.
Uluslararası kamuoyu, olası bir ateşkes için diplomatik çabalara hız verebilir. Ancak İsrail'in sahadaki askeri üstünlüğünü pekiştirmesi, müzakere masasında elini güçlendirebilir. Hizbullah ise kaybettiği toprakları geri almak için siyasi ve askeri kanalları zorlayacaktır. Bu denklemde, bölgesel aktörlerin (Türkiye, Katar, Mısır) arabuluculuk girişimleri öne çıkabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki stratejik bir bölgeyi kontrol altına alması, Türkiye'nin Orta Doğu politikası açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişme. Türkiye, Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini destekliyor; İsrail'in bu tür askeri hamleleri, Ankara'nın bölgede artan İsrail karşıtı söylemini güçlendirebilir. Ayrıca, Hizbullah'ın zayıflaması, İran'ın bölgesel etkisini azaltabilir; bu da Türkiye'nin İran ile olan karmaşık ilişkilerini etkileyebilir. Türkiye, Suriye ve Irak'ta İran ile hem rekabet hem iş birliği içinde. Lübnan'daki istikrarsızlık, Doğu Akdeniz'deki enerji dengelerini ve mülteci hareketlerini de etkileyebilir. Bu nedenle Ankara, diplomatik kanalları kullanarak tansiyonun düşürülmesi için çaba gösterebilir.
