Moskova/Kiev - Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, cumartesi günü yaptıkları açıklamalarla Ukrayna savaşında 72 saatlik bir ateşkes ilan ettiklerini duyurdu. Anlaşmaya göre, taraflar 48 saat içinde tüm cephe hatlarında saldırıları durduracak. Ateşkes, ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın Moskova'ya gelmesinden saatler sonra geldi. Görüşmelerin, kalıcı barış müzakerelerinin önünü açması bekleniyor.
Ateşkesin Arka Planı ve Tarafların Tutumu
Putin, Rus devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, "İnsani koridorların açılması ve sivillerin tahliyesi için bu fırsatı değerlendirmeliyiz" dedi. Zelenskiy ise Telegram'dan yaptığı paylaşımda, "Eğer Rusya gerçekten barış istiyorsa, bu ateşkes kalıcı olmalı" ifadelerini kullandı. Her iki lider de ateşkesin sadece 72 saat süreceğini, uzatılması için ek görüşmelerin yapılacağını belirtti.
ABD'li yetkililer, Witkoff ve Kushner'ın Moskova'daki temaslarında ateşkesin şartlarını ve sonrası için yol haritasını ele aldıklarını açıkladı. Beyaz Saray Sözcüsü, "Başkan Trump, bu ateşkesin kalıcı barışa dönüşmesi için tüm taraflarla çalışmaya devam ediyor" dedi.
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, ateşkesin tüm cephelerde geçerli olacağını, ancak Ukrayna'nın "provokasyonlarına" karşı Rus ordusunun hazır olduğunu söyledi. Kiev yönetimi ise ateşkesin doğrulanması için uluslararası gözlemcilerin sahada olması gerektiğini vurguladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu ateşkes, savaşın başından bu yana ilan edilen en kapsamlı ve en uzun süreli geçici ateşkes olma özelliği taşıyor. Daha önceki ateşkes girişimleri genellikle yerel düzeyde kalmış ve birkaç saat içinde ihlal edilmişti. Uzmanlar, bu kez ABD'nin doğrudan devreye girmesinin ve her iki tarafın da ekonomik ve askeri olarak yorgun düşmesinin ateşkesi mümkün kıldığını belirtiyor.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi, ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını ancak "Rusya'nın iyi niyetini sahada göstermesi gerektiğini" söyledi. NATO Genel Sekreteri ise, ittifakın Ukrayna'nın egemenliğini desteklemeye devam edeceğini yineledi.
Çin Dışişleri Bakanlığı, ateşkesi olumlu karşıladıklarını ve tarafları diyaloga teşvik ettiklerini açıkladı. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ateşkesin insani yardımların ulaştırılması için kritik bir fırsat olduğunu vurguladı.
Savaşın gidişatı açısından, 72 saatlik ateşkes, tarafların askeri pozisyonlarını güçlendirmek için kullanılabileceği endişesini de beraberinde getiriyor. Askeri analistler, Rusya'nın doğu cephesinde takviye yapabileceğini, Ukrayna'nın ise Batı'dan yeni silah sevkiyatını hızlandırabileceğini öne sürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna savaşındaki 72 saatlik ateşkes, Türkiye'nin bölgesel denge politikası açısından kritik bir dönemeçtir. Türkiye, savaşın başından beri hem Rusya hem Ukrayna ile diyalog kanallarını açık tutarak arabuluculuk rolü üstlenmeye çalışmıştı. Ateşkesin kalıcı barışa dönüşmesi, Karadeniz'deki güvenlik risklerini azaltabilir ve tahıl koridoru gibi ekonomik iş birliklerini yeniden canlandırabilir. Ancak ateşkesin kısa süreli olması, Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve turizm gelirleri üzerindeki belirsizliği sürdürüyor. Ankara, Batı ile Rusya arasında dengeyi koruyarak hem NATO müttefikleriyle ilişkilerini hem de Moskova ile enerji ve ticaret bağlarını yönetmek zorunda. Ateşkesin uzaması, Türkiye'nin arabuluculuk girişimlerini güçlendirebilir ve bölgesel istikrara katkı sağlayabilir.
