İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran ile doğrudan çatışmaların durdurulduğunu ancak Lübnan'daki Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonların aralıksız devam edeceğini duyurdu. Bu açıklama, İsrail’in son haftalarda İran’a yönelik saldırılarını askıya almasının ardından geldi. Netanyahu, yaptığı basın açıklamasında, “İran cephesinde belirli bir sükunet sağlandı, ancak kuzey sınırımızda Hizbullah’ın oluşturduğu tehdit devam ediyor. Lübnan’daki askeri operasyonlarımız, Hizbullah’ın yeniden yapılanmasını engellemek ve İsrail vatandaşlarını korumak amacıyla sürecek” ifadelerini kullandı. İsrail ordusu, son 24 saat içinde Lübnan’ın güneyinde bir dizi hava saldırısı düzenlediğini doğruladı. Saldırılarda Hizbullah’a ait silah depoları ve gözlem noktalarının hedef alındığı belirtilirken, sivillerin zarar görmemesi için önlem alındığı vurgulandı. Lübnan Sağlık Bakanlığı ise son saldırılarda en az 12 kişinin hayatını kaybettiğini, 30'dan fazla kişinin yaralandığını açıkladı. Bölgedeki kaynaklar, İsrail’in bu hamlesinin, İran ile dolaylı görüşmelerin sürdüğü bir dönemde gelmesi nedeniyle dikkat çektiğini ifade ediyor.
Gelişmenin Arka Planı: İran-Lübnan Ekseninde Stratejik Adımlar
İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını durdurması, geçtiğimiz haftalarda uluslararası kamuoyunda geniş yankı bulmuştu. ABD ve Avrupa Birliği’nin arabuluculuğunda başlatılan gizli diplomasi trafiği, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine ilişkin müzakerelerin yeniden canlanmasına zemin hazırlamıştı. Netanyahu, İran’la doğrudan bir çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşme riskini göz önünde bulundurarak bu adımı attıklarını belirtti. Ancak İsrail, Hizbullah’ın İran’ın Lübnan’daki vekil gücü olarak hareket ettiğini ve bu örgütün yeniden silahlanmasının engellenmesi gerektiğini savunuyor. Özellikle Gazze Şeridi’nde Hamas ile devam eden çatışmaların gölgesinde, İsrail’in kuzey sınırı en hassas noktalardan biri haline gelmiş durumda. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah ise yaptığı bir konuşmada, “İsrail’in Lübnan’a yönelik her saldırısı, 2006 savaşının intikamını almamız için bir fırsattır” diyerek misilleme tehdidinde bulundu. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü de İsrail’in Hizbullah’a yönelik operasyonlarının “bölgesel istikrarsızlığı artırdığını” ve “İran’ın direniş eksenini desteklemeye devam edeceğini” söyledi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Diplomasi ile Çatışma Arasında Dengeler
İsrail’in bu stratejik hamlesi, bölgedeki güç dengelerini yeniden şekillendirebilir. Bir yandan İran ile nükleer müzakerelerde ilerleme kaydedilirken, diğer yandan Lübnan’da Hizbullah’a yönelik askeri operasyonların sürdürülmesi, Tahran yönetimini iki cepheli bir mücadeleye zorluyor. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, yaptığı açıklamada “İsrail’in meşru müdafaa hakkını destekliyoruz, ancak bölgesel savaşın önlenmesi için tüm tarafların itidal göstermesi gerekiyor” dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Lübnan’ın egemenliğinin korunması çağrısında bulunarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin acil toplanmasını istedi. Rusya, İran ve Suriye’nin de dahil olduğu ittifak, İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarını “uluslararası hukukun ihlali” olarak nitelendirirken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri sessiz kalmayı tercih ediyor. Bu gelişmeler, Orta Doğu’nun geleneksel ittifak sistemlerinde bir dönüşüme işaret ediyor. Ekonomik boyutta ise bölgedeki petrol fiyatları, çatışmaların tırmanma riskine bağlı olarak dalgalanmaya devam ediyor. Uzmanlar, İsrail’in Hizbullah’a yönelik operasyonlarının, Lübnan’daki siyasi krizi daha da derinleştirebileceği ve ülkenin ekonomik çöküşünü hızlandırabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin Orta Doğu politikası açısından kritik öneme sahiptir. Türkiye, bölgede istikrarın sağlanması için diplomatik girişimlerini sürdürmekte, İsrail ve İran arasında doğrudan bir çatışmanın önlenmesini desteklemektedir. Ancak Lübnan’daki Hizbullah operasyonlarının devam etmesi, Türkiye’nin Suriye ve Lübnan’daki insani yardım çalışmalarını ve yeniden inşa süreçlerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, çatışmaların bölgeye yayılması halinde Türkiye’nin güney sınırlarında güvenlik riski artabilir. Türkiye, hem İsrail’in meşru güvenlik endişelerini anlamakta hem de sivillerin korunması ve uluslararası hukuka saygı çağrısı yapmaktadır. Bu bağlamda, Türk dış politikasının denge arayışı, hem tansiyonun düşürülmesi hem de insani krizlerin önlenmesi yönünde şekillenmektedir.
