İsrail, Hamas'ın silahsızlandırılmasını sağlamadan Gazze'den çekilmeyeceğini açıkladı. Hamas ise kalıcı bir ateşkes ve İsrail güçlerinin tamamen geri çekilmesi olmadan silah bırakmayacağını belirtti. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın barış sürecinde 'büyük bir kilometre taşı' olarak nitelendirdiği yeni bir anlaşmanın ardından geldi. İki taraf da anlaşmanın uygulanmasında ilk adımı atmayı reddediyor.
Gelişmenin Arka Planı
Trump, dün yaptığı açıklamada, İsrail ve Hamas arasında varılan yeni anlaşmanın barış sürecinde 'büyük bir kilometre taşı' olduğunu söylemişti. Bu anlaşmanın, çatışmaların sona erdirilmesi ve rehinelerin serbest bırakılmasına yönelik önemli bir adım olduğu belirtiliyor. Ancak anlaşmanın detaylarına ilişkin net bir bilgi verilmezken, iki tarafın da anlaşmanın uygulanması konusunda farklı yorumlara sahip olduğu görülüyor.
İsrail hükümeti, Gazze'deki Hamas varlığının sona erdirilmesini ve bölgenin askerden arındırılmasını talep ediyor. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada, 'Hamas'ın silahlı kanadının dağıtılması ve altyapısının imha edilmesi sağlanmadan İsrail savunma güçlerinin Gazze'den çekilmesi söz konusu değildir' ifadeleri kullanıldı. Bu tutum, İsrail'in güvenlik endişelerini ön planda tuttuğunu gösteriyor.
Hamas ise, İsrail'in Gazze'den tamamen çekilmesi ve kalıcı bir ateşkesin sağlanması olmadan silahsızlanmayı reddediyor. Hamas yetkilileri, 'İşgal devam ettiği sürece direniş meşrudur. Silahlarımızı ancak işgal sona erdiğinde bırakırız' açıklamasını yaptı. Bu karşılıklı suçlamalar, anlaşmanın uygulanmasının önündeki en büyük engeli oluşturuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu anlaşmazlık, yalnızca İsrail ve Hamas'ı değil, bölgesel ve küresel aktörleri de yakından ilgilendiriyor. Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde, tarafların uzlaşması büyük önem taşıyor. Ayrıca ABD'nin sürece verdiği destek, anlaşmanın geleceği açısından kritik bir faktör. Trump'ın 'barış sürecinde ilerleme' açıklaması, ABD'nin anlaşmayı sahiplendiğini gösteriyor.
Ancak uzmanlar, taraflar arasındaki güven sorununun aşılamadığını ve bu durumun çatışmaların yeniden alevlenme riskini artırdığını belirtiyor. Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşlar, Gazze'deki insani durumun her geçen gün kötüleştiğine dikkat çekiyor. İki tarafın da öncelikli olarak insani ateşkes sağlama konusunda adım atması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin yakından takip ettiği Filistin meselesinde kritik bir dönemece işaret ediyor. Türkiye, geçmişte Hamas ile ilişkileri nedeniyle İsrail tarafından eleştirilmişti. Ankara'nın, Filistinlilerin haklarını savunma politikası doğrultusunda bu süreçte arabuluculuk çabalarına destek vermesi beklenir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve bölgesel güvenlik açısından Gazze'deki istikrar, Türkiye'nin çıkarlarıyla doğrudan ilişkilidir. Türkiye'nin, bölgede söz sahibi olabilmek ve insani krizi hafifletmek için diplomatik girişimlerini artırması gerektiği değerlendiriliyor.
