İsrail Dışişleri Bakanı Israel Katz, Hamas liderlerini yurt dışında hedef alma tehdidinde bulundu. Katz'ın bu açıklaması, Gazze Şeridi'nde devam eden çatışmalar ve ateşkes müzakereleri sırasında geldi. İsrail, Hamas'ın siyasi ve askeri kanadını yok etme politikasını sürdürürken, yurt dışındaki liderlere yönelik suikast tehdidi uluslararası alanda yeni bir gerilim yaratabilir.
Tehdidin arka planı ve İsrail'in hedef alma politikası
İsrail Dışişleri Bakanı Israel Katz'ın açıklaması, İsrail'in uzun süredir uyguladığı "hedef alarak öldürme" politikasının bir uzantısı olarak görülüyor. İsrail, geçmişte Hamas'ın üst düzey liderlerine yönelik suikastlar düzenlemişti. Örneğin, 2004'te Hamas'ın kurucularından Şeyh Ahmed Yasin ve ardından Abdülaziz Rantisi, İsrail saldırılarında hayatını kaybetmişti. Daha yakın zamanda, 2024'te Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye, Tahran'da düzenlenen bir suikast sonucu öldürüldü. İsrail, bu tür operasyonlarla Hamas'ın liderlik kadrosunu zayıflatmayı ve örgütün moralini bozmayı amaçlıyor.
Katz'ın tehdidi, İsrail'in Hamas'ı sadece Gazze'de değil, dünya genelinde bir tehdit olarak gördüğünü gösteriyor. İsrail yetkilileri, Hamas liderlerinin Katar, Türkiye, Lübnan ve İran gibi ülkelerde yaşadığını belirtiyor. Bu ülkelerde suikast düzenlemek, İsrail'in egemenlik ihlali olarak görüleceği için diplomatik krizlere yol açabilir. Ancak İsrail, geçmişte bu tür operasyonları gizli servisleri aracılığıyla gerçekleştirmişti. Örneğin, 2010'da Dubai'de Hamas komutanı Mahmud el-Mabhuh, Mossad tarafından öldürülmüştü. Bu olay, İsrail'in sınır tanımayan operasyon kabiliyetini göstermişti.
Katz'ın açıklaması, aynı zamanda İsrail iç siyasetinde de bir mesaj niteliği taşıyor. Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki koalisyon, Hamas'a karşı sert bir duruş sergilemek zorunda. Ateşkes müzakerelerinde Hamas'ın talepleri karşısında taviz vermek istemeyen İsrail, kamuoyuna güçlü bir mesaj vermeye çalışıyor. Ancak bu tür tehditler, müzakereleri zorlaştırabilir ve çatışmaların uzamasına neden olabilir.
Bölgesel ve küresel yansımalar
İsrail'in Hamas liderlerine yönelik yurt dışı suikast tehdidi, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan dengeyi daha da bozabilir. Hamas'ın siyasi liderleri, Katar'ın başkenti Doha'da yaşıyor. Katar, Hamas'a ev sahipliği yaparak bölgede arabuluculuk rolü üstleniyor. İsrail'in Katar'da bir suikast düzenlemesi, iki ülke arasındaki ilişkileri kopma noktasına getirebilir. Benzer şekilde, Türkiye'de yaşayan Hamas üyelerine yönelik bir saldırı, Türkiye-İsrail ilişkilerinde büyük bir krize yol açacaktır. Türkiye, Hamas'ı terör örgütü olarak tanımlamıyor ve siyasi kanadıyla görüşmeler yapıyor.
Lübnan'da Hizbullah ile ittifak halinde olan Hamas, İran'ın da desteklediği bir örgüt. İsrail'in yurt dışı operasyonları, İran ile doğrudan bir çatışma riskini artırabilir. Nitekim Haniye'nin Tahran'da öldürülmesi, İran'ın misilleme tehditlerine neden olmuştu. Bu tür eylemler, bölgesel bir savaşı tetikleyebilir.
Uluslararası hukuk açısından, bir ülkenin başka bir ülkenin topraklarında suikast düzenlemesi, egemenlik ihlali olarak değerlendiriliyor. Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, bu tür eylemleri yasa dışı ilan ediyor. Ancak İsrail, kendini savunma hakkı çerçevesinde bu operasyonları meşru görüyor. ABD ve bazı Batılı ülkeler, İsrail'in güvenlik kaygılarını anlayışla karşılasa da, suikastların uluslararası hukuku ihlal ettiğini kabul ediyor. Bu durum, Batı ile İsrail arasında zaman zaman gerilim yaratıyor.
Öte yandan, Hamas liderlerine yönelik tehditler, örgütün daha da radikalleşmesine ve intikam saldırılarına yol açabilir. Hamas, geçmişte İsrail'e yönelik roket saldırıları ve intihar eylemleriyle karşılık vermişti. Yurt dışındaki liderlerin hedef alınması, Hamas'ın elini zayıflatmak yerine, daha saldırgan bir tutum izlemesine neden olabilir.
Sonuç olarak, İsrail'in Hamas liderlerine yönelik yurt dışı suikast tehdidi, Orta Doğu'da tansiyonu yükseltecek bir adım. Ateşkes müzakereleri sürerken yapılan bu açıklama, barış umutlarını zayıflatıyor. Uluslararası toplumun, tarafları itidale çağırması ve diplomatik çözüm için baskı yapması gerekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Hamas'ın siyasi kanadıyla ilişkilerini sürdürüyor ve bazı Hamas liderleri Türkiye'de ikamet ediyor. İsrail'in bu liderleri hedef alma tehdidi, doğrudan Türkiye'nin egemenlik haklarına ve güvenliğine yönelik bir meydan okuma olarak algılanacaktır. Türkiye, topraklarında böyle bir operasyona asla izin vermeyeceğini açıklamıştı. Bu durum, Türkiye-İsrail ilişkilerinde yeni bir krize yol açabilir. Ayrıca, Türkiye'nin arabuluculuk çabaları zarar görebilir. Bölgesel istikrar için Türkiye, diplomatik kanalları kullanarak İsrail'i bu tür tehditlerden vazgeçirmeye çalışmalı ve uluslararası platformlarda konuyu gündeme getirmelidir.
