İsrail ordusu, 14 Şubat 2025 Cuma günü Lübnan'ın güneyindeki Marjayoun bölgesine bağlı Ayn Arab kasabasından altı çiftçiyi kaçırdı. Olay, İsrail güçlerinin bir gün önce aynı kasabada birkaç evi ateşe vermesinin ardından geldi. Anadolu Ajansı'nın haberine göre, kaçırma işlemi Lübnan ile İsrail arasında 27 Kasım 2024'te yürürlüğe giren kırılgan ateşkes anlaşmasının devam eden ihlalleri kapsamında gerçekleşti. Görgü tanıkları, İsrail askerlerinin helikopter desteğiyle bölgeye indiğini ve tarım işçilerini zorla gözaltına aldığını belirtti. Çiftçilerin akıbeti henüz bilinmiyor.
Gelişmenin Arka Planı
Lübnan ile İsrail arasındaki ateşkes, Hizbullah'ın İsrail'e yönelik saldırıları ve İsrail'in Lübnan topraklarına kara operasyonu düzenlemesinin ardından Kasım 2024'te varılmıştı. Anlaşma, 60 günlük bir geçiş süreci öngörüyordu. Bu süre zarfında Lübnan ordusu, Hizbullah'ın silahsızlanmasını sağlamak ve İsrail sınırındaki bölgeleri kontrol altına almakla yükümlüydü. Ancak anlaşma kapsamında İsrail'in de Lübnan topraklarından tamamen çekilmesi gerekiyordu. Son haftalarda İsrail, ateşkesi defalarca ihlal etti. 13 Şubat'ta İsrail güçleri Ayn Arab'ta birkaç evi ateşe verdi; ayrıca İsrail hava kuvvetleri, Lübnan'ın güneyindeki çeşitli hedeflere hava saldırıları düzenledi. Lübnan hükümeti, İsrail'in bu eylemlerini ateşkes ihlali olarak kınadı ve Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü'ne (UNIFIL) şikayette bulundu. UNIFIL de ateşkesin korunması çağrısı yaptı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail-Lübnan sınırındaki gerginlik, bölgesel istikrarı tehdit ediyor. Ateşkes anlaşması, İsrail ile Hizbullah arasında Haziran 2024'te başlayan çatışmaları sona erdirmek amacıyla ABD ve Fransa arabuluculuğunda imzalanmıştı. Ancak İsrail'in sürekli ihlalleri, anlaşmanın çökme riskini artırıyor. Hizbullah, İsrail'in eylemlerine misilleme yapmamak için şu ana kadar sükunetini korusa da, partinin üst düzey yetkilileri İsrail'in ihlallerine karşılık verme hakkını saklı tutuyor. Bu durum, bölgede yeni bir çatışma dalgasını tetikleyebilir. Ayrıca İsrail'in çiftçileri kaçırması, uluslararası insancıl hukuk ihlali olarak değerlendiriliyor. BM ve AB, İsrail'e ateşkese uyma çağrısı yaparken, Arap Birliği durumu kınadı. İsrail ise askeri operasyonlarının meşru müdafaa hakkı kapsamında olduğunu savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve bölgesel istikrar açısından Lübnan'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. İsrail-Lübnan sınırındaki gerginlik, Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları tartışmalarını ve enerji işbirliğini etkileyebilir. Türkiye, Lübnan'ın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine verdiği desteği sürdürmekte, İsrail'in ihlallerini kınamaktadır. Ayrıca bu olaylar, Türkiye'nin Suriye ve Irak'ta yürüttüğü sınır ötesi operasyonlarla paralel olarak, uluslararası toplumun sınır ihlallerine karşı tutumunu da etkileyebilir. Türk hükümeti, daha önceki krizlerde olduğu gibi, bölgesel istikrarın sağlanması için diyalog çağrısı yapacaktır.
