İsrail savaş uçakları, 15 Şubat 2025 sabahı erken saatlerde Lübnan’ın güneyindeki Tayr Debba köyüne hava saldırısı düzenledi. Yetkililerden alınan ilk bilgilere göre saldırıda en az 6 sivil hayatını kaybetti, 11 kişi yaralandı. Ölenler arasında iki çocuğun da bulunduğu bildiriliyor. Saldırının, bölgede son haftalarda artan İsrail-Hizbullah gerginliğinin bir parçası olarak gerçekleştiği belirtiliyor. Lübnan Kızılhaçı, enkaz altında kalanları kurtarma çalışmalarını sürdürürken, can kaybının artmasından endişe ediliyor.
Saldırının Arka Planı ve Bölgedeki Durum
Tayr Debba, Lübnan-İsrail sınırına yaklaşık 10 kilometre mesafede, Nebatiye iline bağlı bir köy. Son dönemde İsrail ordusu ile Hizbullah arasında sınır boyunca çatışmalar yoğunlaşmış durumda. İsrail, Hizbullah'ın sınıra yakın bölgelerde askeri mevziler kurduğunu iddia ederken, Hizbullah ise İsrail’in saldırılarının egemenlik ihlali olduğunu savunuyor. Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL) saldırıyı kınayarak, taraflara itidal çağrısı yaptı. Saldırının hemen ardından bölgeye ambulans ve arama kurtarma ekipleri sevk edildi. Ölenler arasında İsmail ailesine mensup bireylerin olduğu, yaralıların ise Nebatiye Devlet Hastanesi'ne kaldırıldığı öğrenildi.
Lübnan Başbakanı Necip Mikati, saldırıyı “vahşet” olarak nitelendirerek uluslararası topluma acil müdahale çağrısında bulundu. Hizbullah ise saldırının “bedelsiz kalmayacağını” duyurdu. Bölgedeki tanıklar, saldırı sırasında şiddetli patlama sesleri duyulduğunu, köyde panik havası yaşandığını aktarıyor. Saldırıda kullanılan mühimmatın türü henüz netleşmezken, sağlık kaynakları vücut parçalanmaları ve şarapnel yaralanmalarının yaygın olduğunu bildiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu saldırı, 2023 Ekim ayından bu yana İsrail-Lübnan sınırında artan gerilimi daha da tırmandırma potansiyeli taşıyor. İsrail’in Gazze’deki saldırıları sürerken, güney cephesinde de Hizbullah ile açık bir çatışmaya sürüklenme riski bulunuyor. ABD ve Avrupa Birliği tarafları sakinleştirmek için diplomatik girişimlerini yoğunlaştırmış durumda. Ancak bu saldırı, ateşkes çabalarını baltalayarak bölgesel bir savaş endişelerini artırıyor. İran destekli Hizbullah’ın güçlü bir askeri yapıya sahip olması, çatışmanın yayılması halinde büyük bir insani krize yol açabileceği anlamına geliyor.
Analistler, İsrail’in bu saldırıyı Hizbullah’ın füze kapasitesini zayıflatmak amacıyla yapmış olabileceğini değerlendiriyor. Ancak sivil ölümler, uluslararası kamuoyunda İsrail aleyhine bir hava yaratıyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi, bağımsız bir soruşturma çağrısında bulundu. Sınırın her iki tarafında da yerlerinden edilen nüfus, endişe verici boyutlara ulaşmış durumda; on binlerce Lübnanlı iç bölgelere göç etmek zorunda kaldı.
Bölgesel güç dengeleri açısından, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler, İsrail-Hizbullah çatışmasının yayılmasını istemiyor; bu nedenle diyalog kanallarını açık tutmaya çalışıyorlar. Ancak İran’ın Hizbullah’a desteğini sürdürmesi, çatışmanın İsrail-İran gerilimine dönüşme riskini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Doğu Akdeniz'deki stratejik konumu ve bölgesel istikrar kaygıları nedeniyle İsrail-Lübnan gerginliğini yakından takip ediyor. Ankara, bu tür saldırıların sivilleri hedef almasına karşı çıkarak, BM çatısı altında ateşkes çağrılarını destekliyor. Türkiye’nin Hizbullah'la doğrudan bir bağı olmamakla birlikte, Lübnan'daki Sünni toplumla ve mülteci akınlarıyla ilgili endişeleri bulunuyor. Çatışmanın yayılması, Türkiye’nin sınırına yeni bir göç dalgası getirebilir ve enerji projelerini (örneğin Doğu Akdeniz gazı) etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye’nin Suriye’deki varlığı nedeniyle, İran destekli grupların güçlenmesi Ankara’nın güvenlik hesaplarını da etkiliyor. Kısacası, bu saldırı bölgesel bir yangını körükleme potansiyeli taşıyor ve Türkiye’nin diplomatik inisiyatif almasını gerektirebilir.
