İsrail ordusu, Suriye'nin güney kesimlerinde ilerlemeye devam ediyor. Middle East Eye'ın aktardığına göre, İsrail güçleri 1974'te imzalanan Ateşkes Anlaşması'nın ardından oluşturulan tampon bölgenin ötesine geçerek Şam'ın güneyindeki bazı stratejik noktaları kontrol altına aldı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, bu hafta yaptığı açıklamada, operasyonun geçici olduğunu ancak Suriye'deki durumun istikrara kavuşmasına kadar sürebileceğini ifade etti. Bölgedeki gözlemciler, İsrail'in bu hamlesini İran ve Hizbullah'ın Suriye'deki varlığına karşı bir önlem olarak değerlendiriyor.
Gelişmenin arka planı
1974 Ateşkes Anlaşması, İsrail ile Suriye arasında Golan Tepeleri'ndeki tampon bölgeyi belirlemişti. Ancak son yıllarda Suriye iç savaşı ve İran'ın bölgedeki etkisi, bu düzenlemeyi zora soktu. İsrail, İran destekli milislerin Suriye'nin güneyinde konuşlanmasını kırmızı çizgi olarak görüyor. Geçtiğimiz haftalarda İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), tampon bölgenin kuzeyine doğru bir dizi keşif harekatı düzenledi. Birleşmiş Milletler, İsrail'in bu adımının ateşkes ihlali olduğunu belirterek tarafları itidale çağırdı. Bu arada, İsrail'in kuzey sınırında Hizbullah ile çatışmalar sürerken, Suriye'deki bu yeni hareketlilik bölgesel gerilimi daha da tırmandırma potansiyeli taşıyor.
İran ise İsrail'in Suriye'deki varlığını artırmasına sert tepki gösterdi. Tahran yönetimi, Suriye'nin egemenliğine saygı duyulması gerektiğini vurgularken, İsrail'in bu adımı bölgede yeni bir çatışma cephesi açabilir. Suriye rejimi ise İsrail'in ilerleyişini kınayan resmi bir açıklama yaparken, sahada karşılık verme gücünün sınırlı olduğunu biliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Ortadoğu'da İran-İsrail rekabetinin yeni bir safhası olarak okunabilir. İsrail, Suriye topraklarında İran'ın askeri varlığını hedef alan hava saldırılarını sıklaştırmıştı. Ancak kara birliklerinin tampon bölgeyi aşması, çatışmanın boyutunu değiştiriyor. ABD, İsrail'in güvenlik kaygılarını anlayışla karşıladığını ancak tırmanışın önlenmesi gerektiğini belirtti. Rusya ise Suriye'nin egemenliğine vurgu yaparak İsrail'den geri adım atmasını istedi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde bu konuda henüz bir karar alınmış değil.
Bölgedeki Kürt gruplar ve muhalif unsurlar da gelişmeyi yakından izliyor. Suriye'nin kuzeydoğusunda kontrolü elinde bulunduran Kürtler, İsrail'in bu hamlesinin kendi güvenliklerini nasıl etkileyeceğini sorguluyor. Bu durum, Türkiye'nin güney sınırında yeni bir güvenlik riski oluşturabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in Suriye'nin güneyindeki ilerleyişi, Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını doğrudan etkilemese de bölgesel dengeleri değiştirme potansiyeli taşıyor. Türkiye, Suriye'deki İran varlığı konusunda hassas bir denge politikası izliyor. Bu gelişme, Türkiye'nin kuzey Suriye'deki operasyonlarını ve Astana sürecini etkileyebilir. Ayrıca, İsrail-Hizbullah çatışmasının Suriye'ye sıçraması, Türkiye'nin sınır güvenliği ve mülteci akını riski açısından dikkatle takip edilmelidir.
