İsrail güçleri cumartesi günü işgal altındaki Batı Şeria'nın güneyindeki Hebron kentine düzenlediği baskında yaklaşık 250 Filistinli aileyi evlerinden zorla çıkardı. Görgü tanıklarına göre bazı aileler gece yarısı tahliye edildi. İsrail ordusu, operasyonun gerekçesi olarak Hebron yakınlarında askerlere yönelik düzenlenen ve can kaybıyla sonuçlanan saldırıya sert karşılık verileceğini açıkladı. Filistin yönetimi ise uluslararası toplumu acil müdahaleye çağırdı.
Operasyonun ayrıntıları ve tanık ifadeleri
İsrail askerlerinin cumartesi sabahı erken saatlerde Hebron'un El-Celil ve Cebel Cevlis mahallelerine girdiği, burada çok sayıda evi mühürleyerek aileleri bölgeden uzaklaştırdığı belirtildi. Yerel kaynaklara göre tahliye edilen ailelerin bir kısmı akrabalarının yanına sığınırken, bazıları açık havada beklemek zorunda kaldı. İsrail ordusu, operasyonun "terörle mücadele" kapsamında yürütüldüğünü ve saldırıyı gerçekleştirenlerin yakalanmasına yönelik olduğunu savundu. Ancak Filistinli yetkililer, cezalandırma amaçlı toplu tahliyelerin uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguladı.
Hebron, Batı Şeria'da Filistinli nüfusun yoğun olduğu ve aynı zamanda yasa dışı Yahudi yerleşimcilerin bulunduğu hassas bir kent. Son aylarda bölgede artan gerilim, İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonlarının ardından daha da tırmandı. Cumartesi günkü olayın, Hebron'daki Filistinli gruplar ile İsrail güçleri arasında uzun süredir devam eden çatışmaların son halkası olduğu değerlendiriliyor.
Filistin yönetiminden tepki ve uluslararası çağrı
Filistin Devlet Başkanlığı Sözcüsü Nabil Ebu Rudeyne, yaptığı yazılı açıklamada İsrail'in Hebron'daki eylemlerini "savaş suçu" olarak nitelendirdi ve uluslararası toplumu, özellikle de BM Güvenlik Konseyi'ni sorumluluk almaya çağırdı. Filistin Dışişleri Bakanlığı da Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı'na acil toplantı çağrısında bulundu. Öte yandan BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, yerinden edilen ailelerin durumuna ilişkin endişelerini dile getirerek taraflara itidal çağrısı yaptı.
İsrail hükümeti ise operasyonu savunarak, "düşmanın bedel ödeyeceğini" açıkladı. Başbakanlık'tan yapılan kısa açıklamada, güvenlik güçlerinin talimatı doğrultusunda hareket edildiği ve Hebron'daki saldırının faillerinin bulunana kadar operasyonların süreceği belirtildi. Ancak hangi saldırıya atıfta bulunulduğuna dair ayrıntı verilmedi. Son günlerde bölgede İsrail askerlerine yönelik silahlı saldırıların arttığı biliniyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Hebron'daki tahliyeler, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan istikrarı daha da sarsabilir. ABD yönetimi, İsrail'in kendini savunma hakkını tanımakla birlikte, Filistinli sivillere yönelik eylemlerde ölçülülük çağrısını yineledi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisi ise yerinden edilmelerin "kabul edilemez" olduğunu bildirdi. Bölgesel aktörlerden Ürdün ve Mısır, İsrail'in eylemlerini kınayarak acil ateşkes ve diyalog çağrısı yaptı. Suudi Arabistan da benzer bir açıklamayla uluslararası toplumu harekete geçmeye davet etti.
Uzmanlar, Hebron'daki gelişmelerin Batı Şeria'da yeni bir şiddet dalgasını tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor. Filistin yönetiminin zayıflığı ve İsrail'in sert politikaları, iki devletli çözüm umutlarını daha da zayıflatıyor. BM rakamlarına göre bu yıl Batı Şeria'da yerinden edilen Filistinli sayısı binlerle ifade ediliyor. İsrail'in yerleşim birimlerini genişletme politikası, uluslararası hukuka aykırı bulunuyor ve barış sürecini baltalıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği desteği sürdürerek İsrail'in Hebron'daki eylemlerini kınayacaktır. Ankara, son dönemde Tel Aviv ile ilişkileri normalleştirme çabalarına rağmen, Filistinli sivillere yönelik operasyonlarda tepkisini açıkça ortaya koyuyor. Bu tür gelişmeler, Türkiye'nin bölgesel barış ve istikrar çağrılarını güçlendirirken, aynı zamanda İslam İşbirliği Teşkilatı çerçevesinde ortak bir tutum alınması yönünde diplomatik girişimlerini artırmasına zemin hazırlayabilir. Ayrıca Türkiye, insani yardım koridorlarının açılması ve yerinden edilen ailelere destek konusunda uluslararası kuruluşlarla işbirliğini sürdürecektir.
