Endonezyalı aktivist Rahendro Herubowo, İsrail askeri gemisinde gözaltına alınır alınmaz işkencenin başladığını söylüyor. Küresel Sumud Filosu'ndaki arkadaşlarıyla birlikte su dolu bir güverteye yüzüstü yatırıldıklarını ve elektroşok tabancasıyla tehdit edildiklerini belirten Herubowo, "Bize sürekli bağırıyorlardı, nefes almamıza bile izin vermiyorlardı" dedi. Olay, 2025 yılının Nisan ayında Akdeniz'de yaşandı. Filotilla, Gazze'ye insani yardım götürmeye çalışırken İsrail güçleri tarafından durduruldu.
Gelişmenin Arka Planı
Filistin halkına destek amacıyla yola çıkan Küresel Sumud Filosu, aralarında Endonezya, Malezya, Pakistan ve Bangladeş'ten gelen 30'dan fazla aktivistin bulunduğu dört gemiden oluşuyordu. İsrail Deniz Kuvvetleri, filoyu 9 Nisan'da Gazze Şeridi'nin 50 deniz mili açığında durdurdu. Aktivistler, gemilerin İsrail'in Hayfa Limanı'na çekildiğini ve burada sorgulandıklarını aktardı. İsrail makamları ise bölgeye yasadışı giriş yapmaya çalıştıklarını ve güvenlik prosedürlerinin uygulandığını savundu. Aktivistler, sorgu sırasında İsrail askerlerinin ellerini kelepçeleyip gözlerini bağladığını, fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kaldıklarını ifade etti. Olay, İsrail'in 2010 yılında Gazze'ye yardım götüren Mavi Marmara gemisine düzenlediği baskını akıllara getirdi.
Endonezyalı aktivist Herubowo, "Beni bir sandalyeye bağladılar ve elektrik şoku veren bir cihazı boynuma dayadılar. Eğer yardım gemilerine binmeye devam edersem öldürüleceğimi söylediler" dedi. Başka bir aktivist olan Pakistanlı Zainab Qasim, İsrail askerlerinin kendisini tecavüzle tehdit ettiğini iddia etti. Aktivistler, 48 saatlik gözaltının ardından serbest bırakıldı ancak bu sürede uyumalarına ve tuvalete gitmelerine izin verilmediğini belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Olay, uluslararası hukukun ihlali iddialarını gündeme getirdi. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi, İsrail'in askeri operasyonlarına yönelik artan eleştirilerle karşı karşıya. İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Uluslararası Af Örgütü, aktivistlerin ifadelerinin bağımsız bir soruşturmayla incelenmesi çağrısı yaptı. Öte yandan İsrail, bu tür filoların İran'ın siyasi amaçlarına hizmet ettiğini iddia ediyor. Küresel Sumud Filosu, İsrail ablukasının uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve sivil toplumun Gazze'ye yardım ulaştırma hakkının engellendiğini savunuyor. Olay, bölgedeki tansiyonun daha da yükselmesine neden olurken, Müslüman dünyasında geniş yankı uyandırdı. Endonezya ve Malezya hükümetleri konuyu diplomatik kanallardan takip ettiklerini açıkladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye'nin Gazze ablukasına yönelik insani yardım çabaları ve uluslararası hukuk vurgusuyla doğrudan ilişkilidir. Türkiye, daha önce Mavi Marmara benzeri olaylarda aktivistleri desteklemiş ve İsrail'den tazminat almıştır. Bu tür yardım filolarına yönelik sert müdahale, Türk kamuoyunda İsrail karşıtı tepkileri artırabilir. Ayrıca Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji ve güvenlik politikaları göz önüne alındığında, İsrail'in denizde uyguladığı şiddet, bölgesel istikrarsızlığı derinleştirerek Ankara'nın çıkarlarını da etkileyebilir.
