İsrail'de genel seçim 27 Ekim 2023 tarihinde yapılacak. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun koalisyon hükümeti, ülkeyi 7 Ekim 2023'teki Hamas saldırısı ve ardından Gazze, Lübnan ve İran ile yaşanan savaşların ardından yöneten ilk genel seçim tarihi üzerinde anlaştı. Jerusalem'de yapılan açıklamada, seçimlerin planlanan takvime uygun olarak gerçekleştirileceği belirtildi.
Gelişmenin arka planı
İsrail'de son genel seçim 1 Kasım 2022'de yapılmış ve Netanyahu'nun liderliğindeki sağ blok, 120 sandalyeli Knesset'te 64 sandalye kazanarak hükümeti kurmuştu. Ancak 7 Ekim 2023'te Hamas'ın düzenlediği sürpriz saldırı, ülkenin güvenlik algısını derinden sarsmış ve siyasi dengeleri değiştirmişti. Saldırıda 1.200'den fazla İsrailli öldürülmüş, 250'den fazla kişi rehin alınmıştı. Bunun üzerine İsrail, Gazze Şeridi'ne geniş çaplı bir kara harekâtı başlatmış, ardından Lübnan'daki Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonlar düzenlemiş, İran ile de uzun menzilli füze ve hava savunma sistemlerinin devreye girdiği doğrudan çatışmalar yaşanmıştı. Netanyahu yönetimi, savaşın ilk aylarında geniş tabanlı bir ulusal birlik hükümeti kurmuş ancak zamanla koalisyon ortakları arasındaki görüş ayrılıkları derinleşmişti. Özellikle aşırı sağcı partilerin Gazze'nin yeniden işgali ve Filistinlilere yönelik sert politikaları, uluslararası kamuoyunda ve İsrail içinde tepkilere yol açmıştı.
Bölgesel ve küresel boyut
Seçim tarihinin belirlenmesi, bölgede devam eden çatışmalar ve ateşkes müzakereleri açısından kritik bir döneme denk geliyor. Gazze'de 9 aydır süren savaşta 38 binden fazla Filistinlinin öldüğü tahmin ediliyor. ABD, Mısır ve Katar arabuluculuğunda yürütülen ateşkes görüşmeleri henüz sonuçlanamadı. Lübnan sınırında Hizbullah ile çatışmalar sürerken, İran'ın nükleer programı ve bölgesel milisler üzerindeki etkisi de gündemde. Seçimlerin, Netanyahu'nun siyasi geleceği üzerinde belirleyici olması bekleniyor. Anketler, savaşın başlamasıyla birlikte Netanyahu'nun popülaritesinin düştüğünü, eski Savunma Bakanı Benny Gantz liderliğindeki Ulusal Birlik Partisi'nin öne çıktığını gösteriyor. Seçim sonuçları, İsrail'in Filistin politikası, Batı Şeria'daki yerleşim birimleri ve ABD ile ilişkiler açısından yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'deki seçimler, Türkiye-İsrail ilişkileri açısından da yakından takip ediliyor. Türkiye, İsrail'in Gazze saldırılarını sert bir dille eleştirmiş, Hamas ile siyasi temaslarını sürdürmüştü. Seçim sonucunda Netanyahu'nun yeniden seçilmesi veya değişmesi, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikaları, Filistin meselesine yaklaşımı ve bölgesel ittifakları üzerinde doğrudan etkili olabilir. Türkiye, son dönemde Arap ülkeleriyle normalleşme adımları atarken, İsrail'deki olası bir hükümet değişikliği Ankara'nın elini güçlendirebilir. Ancak İsrail'deki siyasi istikrarsızlık, bölgesel güvenlik risklerini artırarak Türkiye'nin sınır güvenliği ve mülteci politikası üzerinde dolaylı etkiler yaratabilir. Seçim sonuçları ne olursa olsun, Türkiye'nin İsrail'le ilişkilerinde pragmatik ve dengeli bir çizgi izlemesi bekleniyor.
