Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), yayımladığı yeni bir raporda İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki Filistinli sivillere karşı suya erişimi bir savaş silahı ve toplu cezalandırma aracı olarak kullandığını belirtti. Raporda, İsrail'in su altyapısını hedef alması ve temel ihtiyaç maddelerinin girişini engellemesi sonucu bölgedeki 2,3 milyon insanın hayatta kalma mücadelesi verdiği vurgulandı. MSF ve diğer yardım kuruluşları, ailelerin susuzluk ve su kaynaklı hastalıklar nedeniyle ölümle burun buruna olduğu uyarısında bulundu.
Su altyapısının sistematik imhası
Raporda, İsrail'in 7 Ekim 2023 sonrası başlattığı askeri operasyonlarda Gazze'deki su arıtma tesislerinin, kuyuların ve su şebekelerinin büyük ölçüde tahrip edildiği veya kullanılamaz hale getirildiği ifade ediliyor. BM verilerine göre, bölgedeki su üretim kapasitesi saldırılar öncesine göre yüzde 94 oranında düştü. Gazze'deki hanelerin yüzde 97'sinin temiz içme suyuna erişimi bulunmuyor. İnsanlar, günlük ihtiyaçlarını karşılamak için tuzlu su kuyularına veya yardım kuruluşlarının sağladığı sınırlı miktardaki suya bağımlı hale geldi. MSF, İsrail'in suyu bir "savaş silahı" olarak kullandığını ve bu durumun uluslararası insancıl hukukun açık ihlali olduğunu vurguluyor. Örgüt, çocuklar başta olmak üzere binlerce kişinin ishal, kolera ve tifo gibi su kaynaklı hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirme riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor.
İsrail ordusu ise su kısıtlamalarının Hamas'ın askeri altyapısını zayıflatmak amacıyla uygulandığını öne sürüyor. Ancak insan hakları örgütleri, bu iddiaların aksine suyun özellikle sivil nüfusu hedef alan bir baskı aracı olarak kullanıldığını savunuyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Gazze'deki su krizinin patlak vermesi halinde salgın hastalıkların bölgeyi tamamen etkisi altına alabileceği uyarısında bulunuyor. Gazze'deki sağlık sistemi, su eksikliği nedeniyle hijyen koşullarını sağlayamaz hale gelirken, hastanelerde enfeksiyon oranları da hızla artıyor.
Küresel boyut ve uluslararası tepkiler
Su krizine ilişkin uluslararası toplumdan gelen tepkiler ise sınırlı kalıyor. Birleşmiş Milletler, İsrail'i suya erişimi engellediği gerekçesiyle defalarca kınadı ancak somut bir adım atılmadı. ABD ve AB ülkeleri, İsrail'in kendini savunma hakkını vurgularken, sivillerin korunması yönünde çağrı yapmakla yetiniyor. Mısır ve Ürdün gibi bölge ülkeleri ise su krizini "insanlık suçu" olarak nitelendirse de etkili bir çözüm için harekete geçmiş değil. MSF ve diğer yardım kuruluşları, Gazze'ye insani yardım koridoru açılması ve su altyapısının acilen onarılması için çağrıda bulunuyor.
Uzmanlar, Gazze'deki su krizinin yalnızca insani bir felaket olmadığını, aynı zamanda bölgesel istikrarı da tehdit ettiğini belirtiyor. Artan kitle göçleri ve hastalık salgınları, komşu ülkeleri de etkileyebilir. İsrail tarafından uygulanan abluka ise krizi derinleştiren en önemli faktör olarak öne çıkıyor. Bu durum, Filistinlilerin yaşam hakkının yanı sıra uluslararası hukukun temel prensiplerini de hedef alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gazze'deki su krizi, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek ve bölgesel insani yardım politikaları açısından kritik bir önem taşıyor. Türkiye, geçmişte Gazze'ye su ve altyapı yardımları sağlamış, ancak mevcut krizde etkili bir müdahale için uluslararası iş birliği yetersiz kalmıştır. Bu durum, Türkiye'nin bölgedeki insani krizlere karşı daha aktif bir diplomasi yürütmesi gerekliliğini ortaya koyuyor. Aynı zamanda, suyun bir savaş silahı olarak kullanılması, uluslararası güvenlik mimarisinde Türkiye'nin pozisyonunu şekillendiren bir faktör haline gelebilir. Türkiye, su kaynaklarının korunması ve ortak kullanımı konusunda bölgesel bir model sunarak hem insani yardım etkinliğini artırabilir hem de diplomatik nüfuzunu güçlendirebilir. Su krizinin bölgeye yayılma potansiyeli, Türkiye'nin güney sınırlarında istikrarsızlık riskini de beraberinde getirmektedir.
