İsrail Bakanlar Kurulu, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu tarafından Ermenilere yönelik gerçekleştirilen şiddet eylemlerinin resmen soykırım olarak tanınması yönünde bir öneriyi onayladı. Dışişleri Bakanı Yair Lapid'in girişimiyle alınan bu karar, Tel Aviv ile Ankara arasında son yıllarda giderek kötüleşen ilişkilerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Karar, İsrail parlamentosunun alt meclisi Knesset'te onaylanmasının ardından resmiyet kazanacak.
Gelişmenin arka planı
İsrail'in bu adımı, uzun süredir Ermeni diasporasının ve bazı İsrailli siyasetçilerin baskısı altında olduğu bir konuda atılmış önemli bir adım olarak görülüyor. Daha önce 2021'de ABD Başkanı Joe Biden'ın Ermeni soykırımını resmen tanımasının ardından İsrail'de de benzer bir hareketin başlaması bekleniyordu. Ancak İsrail, Türkiye ile askeri ve ekonomik ilişkilerini korumak amacıyla bu konuda uzun süre temkinli davrandı.
İsrail Dışişleri Bakanı Yair Lapid, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Bu sadece tarihsel bir gerçeğin kabulü değil, aynı zamanda insanlık onuruna saygının bir ifadesidir" dedi. Lapid, kararın İsrail'in azınlık hakları ve soykırımın önlenmesi konusundaki kararlılığını gösterdiğini belirtti.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail'in bu kararı, bölgedeki jeopolitik dengeleri etkileme potansiyeli taşıyor. Türkiye, Ermeni soykırımı iddialarını reddediyor ve bu tür tanımaların tarihsel gerçeklerle bağdaşmadığını savunuyor. Ankara'nın, bu kararın ardından İsrail ile diplomatik ilişkilerini daha da dondurması veya ekonomik yaptırımlar uygulaması beklenebilir.
Öte yandan, İsrail'in bu adımı, Arap ülkeleriyle normalleşme sürecinde de bir sınamaya yol açabilir. Özellikle Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi ülkelerle yakınlaşma yaşayan İsrail, Türkiye ile yaşanacak bir krizin bu ülkelerle ilişkilerine yansımasından endişe ediyor. Ancak İsrail yönetimi, kararın sadece tarihsel bir gerçeğin ifadesi olduğunu ve mevcut diplomatik ilişkileri hedef almadığını vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in bu kararı, Türkiye'nin dış politikasında önemli bir sınamadır. Türkiye, Ermeni soykırımı iddialarını reddetmekte ve bu tür tanımaların tarihsel gerçeklerle bağdaşmadığını savunmaktadır. İsrail'le son yıllarda zaten gergin olan ilişkiler, bu kararla daha da kötüleşebilir. Ankara'nın misilleme olarak İsrail büyükelçisini sınır dışı etme veya ekonomik yaptırım gibi adımlar atması olasıdır. Ayrıca bu durum, Türkiye'nin İsrail ile enerji işbirliği ve bölgesel güvenlik konularındaki ortak çıkarlarını da olumsuz etkileyebilir. Ancak uzun vadede, Türkiye'nin bu konuyu uluslararası platformlarda daha etkin bir şekilde gündeme getirmesi beklenebilir.
