İsrail’in Batı Şeria’da Filistinli çocukları öldürme oranı, 1967’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. İsrail merkezli insan hakları örgütü B’Tselem’in yayımladığı rapora göre, 2023 yılında Batı Şeria’da İsrail güçleri tarafından öldürülen Filistinli çocuk sayısı 41’e yükseldi. Bu, 1967’deki Altı Gün Savaşı’ndan bu yana en yüksek yıllık rakam. B’Tselem, özellikle 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e yönelik saldırısının ardından İsrail ordusunun Batı Şeria’daki operasyonlarını yoğunlaştırdığını ve bu durumun çocuk ölümlerinde keskin artışa yol açtığını belirtiyor.
Gelişmenin arka planı
B’Tselem’in raporuna göre, 2023’te öldürülen 41 çocuğun 38’i İsrail güçleri tarafından vurularak, ikisi araç çarpması sonucu, biri ise darp edilerek hayatını kaybetti. Kurbanların yaşları 3 ile 17 arasında değişiyor. Ölen çocukların çoğu, askeri operasyonlar sırasında veya gösterilerde vuruldu. Raporda, çocukların öldürülmesinin “sistematik” olduğu vurgulanırken, İsrail ordusunun orantısız güç kullandığı ve çatışmalara karışmayan çocukları hedef aldığı iddia ediliyor.
B’Tselem, 2022 yılında 28 çocuğun öldürüldüğünü, 2021’de ise bu sayının 10 olduğunu kaydetti. Örgüt, 2023’teki artışın büyük ölçüde 7 Ekim’den sonraki dönemde yaşandığını belirtiyor. 7 Ekim’den 31 Aralık’a kadar geçen sürede 28 çocuğun öldürüldüğü, bunun da 2023 toplamının üçte ikisinden fazlasını oluşturduğu ifade edildi. Raporda ayrıca, Batı Şeria’da 2023 yılında toplamda 487 Filistinlinin öldürüldüğü, bunun kayıtların tutulmaya başlandığı 2005’ten bu yana en yüksek yıllık sayı olduğu belirtildi.
Bölgesel ve küresel boyut
Raporda, çocuk ölümlerinin yanı sıra Batı Şeria’da İsrail yerleşimcilerinin şiddetinin de arttığı vurgulanıyor. B’Tselem, 2023’te yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırılarında belirgin bir artış olduğunu ve bu saldırılarda çoğu zaman İsrail askerlerinin yerleşimcilere eşlik ettiğini veya onları koruduğunu belirtiyor. Örgüt, uluslararası toplumu İsrail’e yaptırım uygulamaya çağırırken, Birleşmiş Milletler’in de benzer endişeleri dile getirdi. BM verilerine göre, 2023’te Batı Şeria’da 133 Filistinli çocuk öldürüldü; bu da önceki yıla göre üç kat artış anlamına geliyor.
B’Tselem’in raporu, İsrail’in işgal altındaki topraklarda uluslararası hukuku ihlal ettiğine dair eleştirileri güçlendiriyor. İsrail, çocuk ölümlerinin çoğunun “terör eylemleri” veya “çatışma sırasında” meydana geldiğini savunsa da, insan hakları örgütleri bu gerekçelerin sivil kayıplarını meşrulaştırmadığını belirtiyor. B’Tselem, İsrail’in işgal politikalarının bir parçası olarak Filistinli çocukların sistematik şiddete maruz kaldığını ve bu durumun uluslararası toplum tarafından ciddiye alınması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Batı Şeria’da Filistinli çocuk ölümlerindeki artış, Türkiye’nin Filistin davasına verdiği destek bağlamında önem taşıyor. Türkiye, BM nezdinde Filistin’in haklarını savunurken, bu tür raporlar Ankara’nın İsrail’e yönelik eleştirilerini güçlendirebilir. Bölgesel istikrar açısından, Batı Şeria’daki tırmanışın Gazze’deki savaşla birleşerek daha geniş bir çatışmaya dönüşme riski, Türkiye’nin Doğu Akdeniz ve Ortadoğu’daki çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle, Türk diplomatik girişimlerinin artması ve insani yardımların sürmesi beklenebilir.
