İsrail güçleri, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'na (UNRWA) ait bir mesleki eğitim merkezine baskın düzenledi ve merkezin kapatılmasını emretti. Bu olay, İsrail ile UNRWA arasındaki gerilimin son örneği olarak kayıtlara geçti. Ajans, bölgedeki Filistinli mülteciler için temel hizmetler sağlayan en kritik kuruluşlardan biri olarak kabul ediliyor.
Baskının Detayları
İsrail askerleri, Batı Şeria'nın kuzeyindeki El-Bireh şehrinde bulunan UNRWA Mesleki Eğitim Merkezi'ne sabah saatlerinde operasyon düzenledi. Görgü tanıklarına göre, çok sayıda zırhlı araç ve askeri personel bölgeyi kuşattı. Merkezde görevli personel, askerlerin kısa süre içinde binayı boşaltmalarını istediğini ve ardından kapılara kapatma emri yazısı astığını belirtti.
UNRWA'dan yapılan açıklamada, baskının eğitim faaliyetlerini kesintiye uğrattığı ve yüzlerce öğrencinin mağdur olduğu ifade edildi. Ajans sözcüsü, merkezin yıllardır Filistinli gençlere mesleki beceri kazandırmak amacıyla hizmet verdiğini ve bu tür bir müdahalenin kabul edilemez olduğunu vurguladı. Ayrıca, İsrail'in bu hamlesinin uluslararası hukuka aykırı olduğu ve UNRWA'nın çalışmalarını engellemenin Filistinli mültecilerin zaten kırılgan olan yaşam koşullarını daha da kötüleştireceği belirtildi.
İsrail ordusu ise operasyonun "terör faaliyetlerini önlemek" amacıyla yapıldığını iddia etti. Yapılan yazılı açıklamada, merkezde İsrail'e yönelik saldırıların planlandığına dair istihbarat bilgilerine ulaşıldığı ve bu nedenle tesisin kapatıldığı öne sürüldü. Ancak UNRWA yetkilileri, bu iddiaları reddederek merkezin yalnızca eğitim amaçlı kullanıldığını ve herhangi bir silahlı faaliyetin söz konusu olmadığını ifade etti.
Artan İsrail-UNRWA Gerilimi
Bu baskın, son yıllarda İsrail hükümeti ile UNRWA arasında yaşanan gerilimin bir parçası. İsrail, ajansın Hamas gibi örgütlerle bağlantılı olduğunu ve İsrail karşıtı eğitimler verdiğini sık sık dile getiriyor. UNRWA ise bu suçlamaları reddederek, tarafsızlığını koruduğunu ve yalnızca insani yardım amacıyla faaliyet gösterdiğini savunuyor.
Özellikle 7 Ekim 2023 sonrası artan çatışmaların ardından İsrail, UNRWA'ya yönelik eleştirilerini artırmıştı. İsrail hükümeti, ajansın Gazze'deki operasyonlarını engellemeyi ve finansmanını kesmeyi hedefleyen yasal düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Bu kapsamda, İsrail parlamentosu Knesset'te UNRWA'nın İsrail topraklarındaki faaliyetlerini yasaklayan yasa tasarısı gündemde. Uzmanlar, bu tür adımların bölgedeki mülteci krizini daha da derinleştireceği konusunda uyarıyor.
Bölgesel ve Uluslararası Tepkiler
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, UNRWA'nın oynadığı hayati rolün altını çizerek, İsrail'i uluslararası hukuka uymaya çağırdı. Avrupa Birliği ve birçok Arap ülkesi de baskını kınayan açıklamalarda bulundu. Filistin Yönetimi ise bu durumu "işgalin vahşeti" olarak nitelendirirken, uluslararası toplumun acil müdahale etmesini talep etti.
UNRWA, 1949 yılında kurulduğundan bu yana Filistinli mültecilere eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler sağlıyor. Ajansın faaliyetlerinin engellenmesi, milyonlarca mültecinin yaşamını doğrudan etkiliyor. Özellikle Batı Şeria'daki mülteci kampları, UNRWA'nın sağladığı temel hizmetlere bağımlı durumda. Bu nedenle, merkezin kapatılmasının yalnızca bireysel bir kurumu değil, tüm bölgedeki mülteci topluluklarını etkileyen bir gelişme olduğu ifade ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek bağlamında değerlendirildiğinde, Ankara'nın UNRWA'nın faaliyetlerini sürdürmesi yönündeki tutumunu güçlendirebilir. Türkiye daha önce de UNRWA'ya maddi destek sağlayan ülkeler arasında yer almıştı. İsrail'in bu hamlesi, Türkiye ile İsrail arasında zaten gergin olan ilişkileri daha da olumsuz etkileyebilir. Ayrıca Ankara, BM ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda Filistinli mültecilerin haklarını savunmaya devam edecek; bu tür baskınlar, Türkiye'nin İsrail'e yönelik eleştirilerini artırmasına ve diplomatik girişimlerini yoğunlaştırmasına neden olabilir. Bölgesel olarak bakıldığında ise UNRWA'nın zayıflatılması, Filistinli mültecilerin radikalleşme riskini artırabilir ve bu durum Orta Doğu'nun güvenlik dengelerini olumsuz etkileyebilir.
