İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, işgal altındaki Batı Şeria'da "tam kapanma" emri verdi. Karar, bölgede bir silahlı saldırının ardından alındı. Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamaya göre, kapanma süresince Filistinlilerin hareketleri ciddi şekilde kısıtlanacak ve İsrail güvenlik güçleri bölgede konuşlandırılacak. Uygulamanın ne kadar süreceği ve kapsamı henüz netleşmedi.
Kapanma kararının arka planı
Batı Şeria, 1967'den bu yana İsrail işgali altında bulunuyor. Bölgede sık sık gerginlikler yaşanıyor; Filistinlilerin protestoları ve İsrail güvenlik güçlerinin operasyonları sonucu çok sayıda sivil hayatını kaybediyor. Son dönemde artan saldırılar, İsrail hükümetini daha sert önlemler almaya yönlendirdi. Netanyahu hükümeti, kapanma kararını güvenlik gerekçesiyle savunuyor. Ancak uluslararası hukuk uzmanları, toplu cezalandırma niteliğindeki bu tür uygulamaların Cenevre Sözleşmeleri'ne aykırı olabileceğine dikkat çekiyor.
Batı Şeria'da yaşayan yaklaşık 3 milyon Filistinli, kapanma nedeniyle günlük yaşamda ciddi zorluklarla karşılaşabilir. İşe gidiş, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim aksayabilir. İsrail yönetimi, kapanmanın "güvenlik ihtiyaçları" doğrultusunda uygulanacağını belirtiyor. Filistin yönetimi ise kararı kınayarak, bunun barış sürecini baltalayacağını açıkladı.
Bölgesel ve küresel yansımalar
İsrail'in Batı Şeria'ya yönelik kapanma kararı, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan istikrarı daha da zayıflatabilir. Son aylarda Gazze'de yaşanan çatışmalar ve Doğu Kudüs'teki gerginlikler, bölgesel tırmanma riskini artırmıştı. Bu son karar, Filistin-İsrail çatışmasının çözümüne yönelik uluslararası çabaları da olumsuz etkileyebilir. ABD ve Avrupa Birliği'nden henüz resmi bir açıklama gelmedi; ancak insan hakları örgütleri, kapanmanın Filistinlilerin temel haklarını ihlal ettiğini belirterek tepki gösterdi. BM Orta Doğu Özel Koordinatörü'nün konuyla ilgili açıklama yapması bekleniyor.
Kapanma, İsrail'in iç siyasetinde de yankı uyandırabilir. Netanyahu koalisyonu içindeki aşırı sağcı partiler, daha sert önlemler çağrısında bulunuyor. Muhalefet ise kararın güvenlik sağlamaktan çok Filistinlileri kolektif olarak cezalandırdığını savunuyor. Uluslararası toplumun tepkisi, İsrail'in meşruiyeti açısından önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinen bir ülke olarak, İsrail'in Batı Şeria'daki kapanma kararını insani ve siyasi açıdan sorunlu bulacaktır. Ankara, benzer durumlarda uluslararası hukuka ve Filistinlilerin haklarına vurgu yapıyor. Kapanma, Türkiye'nin bölgede artan insani krizlere yönelik diplomasi çabalarını zorlaştırabilir. Ayrıca Türkiye, İsrail ile ilişkilerinde normalleşme sürecini yürütürken, bu tür gelişmeler kamuoyunda tepkiye yol açabilir ve ikili ilişkilerde yeni bir gerilim unsuru olabilir. Bölgesel istikrarsızlık, Türkiye'nin enerji ve ticaret yolları açısından da risk oluşturuyor.
