İsrail makamları, 30 Mart 2025 Pazar günü Batı Şeria'nın güneyinde, Beytüllahim kentine bağlı Vadi Rahal köyünde inşaat halindeki 8 konut ve tarımsal yapı için durdurma kararı çıkardı. Filistinli yerel kaynaklardan alınan bilgiye göre, İsrail güçleri köydeki 8 konut ve çok sayıda tarımsal yapının inşaatını durdurma emri tebliğ etti. Kararın, bölgedeki Filistinli nüfusun yaşam alanlarını daraltmaya yönelik sistematik bir politikanın parçası olduğu belirtiliyor.
Vadi Rahal'deki Durdurma Kararının Detayları
Filistin resmi haber ajansı WAFA'ya konuşan yerel yetkililer, İsrail askerlerinin sabah erken saatlerde köye baskın düzenlediğini ve inşaat halindeki evler ile tarım yapılarına ait durdurma emirlerini tebliğ ettiğini aktardı. Yetkililer, emirlerin yasal dayanağının “izinsiz inşaat” olduğunu ancak bölgedeki Filistinlilerin İsrail askeri yönetiminden inşaat izni almasının neredeyse imkânsız olduğunu vurguladı. Vadi Rahal Köy Konseyi Başkanı Muhammed İbrahim, “Bu emirler, köyümüzdeki zaten kısıtlı olan yaşam alanını daha da daraltıyor. İnsanlar evlerini tamamlayamıyor, tarım yapamıyor” dedi. Köyde yaklaşık 600 kişi yaşıyor ve geçimini zeytin ve üzüm bağcılığıyla sağlıyor. Durdurma emirleri, 8 konutun yanı sıra 5 ahır ve 3 tarım deposunu da kapsıyor.
İşgal Altındaki Topraklarda Yapılaşma Mücadelesi
İsrail'in Batı Şeria'da Filistinlilere ait yapıları yıkma veya durdurma kararları, uluslararası hukuka aykırı bulunuyor. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) verilerine göre, 2024 yılı boyunca Batı Şeria'da İsrail tarafından 1,200'den fazla Filistinli yapısı yıkıldı veya durdurma emri verildi. Bu yapıların yarısından fazlası, İsrail'in “C Bölgesi” olarak adlandırdığı, tam askeri ve idari kontrol altındaki alanlarda bulunuyor. Oslo Anlaşmaları'na göre C Bölgesi, Batı Şeria'nın yüzde 60'ını oluşturuyor. Filistinli yetkililer, İsrail'in bu politikasının iki devletli çözümü fiilen imkânsız hale getirdiğini savunuyor. İsrail ise kararların “planlama ve imar mevzuatı” çerçevesinde alındığını öne sürüyor. Ancak İsrail insan hakları örgütü B'Tselem, bu uygulamaların “sistematik bir yerinden etme politikası” olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
Vadi Rahal'deki durdurma kararlarına uluslararası toplumdan tepkiler gelmeye başladı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Sözcüsü, konuyla ilgili yaptığı açıklamada “İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında yerleşim faaliyetleri ve yapı yıkımları uluslararası hukukun açık ihlalidir” ifadelerini kullandı. Birleşmiş Milletler Ortadoğu Barış Süreci Özel Koordinatörü Tor Wennesland ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Bu tür eylemler gerginliği artırıyor ve barış umutlarını zedeliyor” dedi. Filistin Yönetimi, konuyu Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne taşıyacağını duyurdu. Öte yandan, İsrail'deki aşırı sağcı koalisyon hükümeti üyeleri, Batı Şeria'da yerleşim genişletme politikasını desteklemeye devam ediyor. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, “Filistin devleti diye bir şey olmayacak” sözleriyle tartışma yaratmıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in Batı Şeria'da Filistin yapılaşmasını hedef alan durdurma kararları, Türkiye'nin uzun süredir eleştirdiği işgal politikalarının bir yansımasıdır. Türkiye, BM nezdinde ve ikili ilişkilerde Filistin topraklarındaki İsrail yayılmacılığına karşı çıkmakta, Kudüs ve Batı Şeria'daki tek taraflı adımları tanımamaktadır. Bu gelişme, Ankara'nın bölgedeki insani durumu gündeme getirmesi ve İsrail'e yönelik diplomatik baskıyı artırması açısından fırsat sunuyor. Özellikle son dönemde Türkiye-İsrail ilişkilerinde yaşanan normalleşme çabalarına rağmen, Filistin meselesi Ankara'nın kırmızı çizgisi olmaya devam ediyor. Vadi Rahal'deki durdurma kararları, Türk kamuoyunda Filistin davasına desteği yeniden canlandırabilir ve hükümeti daha aktif bir diplomatik girişime yönlendirebilir. Küresel düzeyde ise bu tür olaylar, iki devletli çözümün giderek zorlaştığını ve barış sürecinin canlandırılması için uluslararası toplumun daha kararlı adımlar atması gerektiğini gösteriyor.
