İsrail basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la nükleer anlaşma arayışını 'şeytani Tahran rejimiyle bir anlaşma için çaresiz' olarak nitelendirirken, bölgedeki gerilimin tırmanmasına dikkat çekiyor. Pazartesi günü yayımlanan gazeteler, İran ile İsrail arasındaki son karşılıklı saldırıları ve Gazze'de 100 gündür devam eden savaşı mercek altına alıyor. Fransa'da ise Lyhanna davası ülkenin yargı sisteminin 'başarısızlığı' olarak yorumlanırken, İspanya'da Barselona'daki ünlü Sagrada Familia kilisesinin tamamlanma süreci kamuoyunu ikiye bölmüş durumda.
Gelişmenin arka planı: Trump'ın İran politikası ve bölgesel yansımaları
İsrail'in önde gelen gazetelerinden Haaretz, Trump'ın Tahran yönetimine yönelik son diplomatik hamlelerini sert bir dille eleştiriyor. Gazete, ABD Başkanı'nın İran'la 'her ne pahasına olursa olsun' bir anlaşmaya varmaya çalıştığını, bunun da İsrail'in güvenlik çıkarlarını tehlikeye attığını öne sürüyor. Özellikle son haftalarda İran destekli milislerin İsrail sınırlarına yönelik saldırılarının arttığı bir dönemde, Trump'ın bu 'umutsuz' tutumu İsrail hükümetini rahatsız ediyor.
Gazze'de savaşın 100. günü geride kalırken, İsrail ordusunun Hamas'a yönelik operasyonları devam ediyor. Bölgede insani kriz derinleşirken, uluslararası toplumdan ateşkes çağrıları yükseliyor. Ancak İsrail'in güvenlik kabinesi, Hamas'ın tamamen etkisiz hale getirilene kadar operasyonların süreceğini belirtiyor. İran'ın Hamas'a verdiği destek ise Tel Aviv ile Tahran arasındaki gerilimi daha da tırmandırıyor.
Öte yandan Fransa'da Lyhanna davası, adalet sisteminin işleyişine dair ciddi soru işaretleri doğuruyor. Ünlü şarkıcı Lyhanna'nın cinayete teşebbüs davasında yaşanan usulsüzlükler ve yargılamadaki gecikmeler, Fransız basınında 'yargı skandalı' olarak nitelendiriliyor. Davanın siyasi boyutları da tartışılırken, hükümet adli reform sözü vermiş durumda.
Bölgesel ve küresel boyut: İran-İsrail gerilimi ve Avrupa'daki yansımaları
İran ile İsrail arasındaki son füze ve hava saldırıları, Ortadoğu'da tansiyonun yeniden yükselmesine neden oldu. İran destekli Husilerin Yemen'den İsrail'e yönelik balistik füze saldırıları, Tel Aviv'in karşılık vermesine yol açtı. Bu durum, bölgede daha geniş çaplı bir çatışma riskini artırırken, uluslararası güçlerin arabuluculuk çabalarını da zora sokuyor.
Avrupa Birliği, taraflara itidal çağrısında bulunurken, Fransa ve Almanya'nın öncülüğünde yeni bir diplomatik girişim hazırlığı yapılıyor. Ancak Trump yönetiminin İran'a yönelik 'azami baskı' politikasından vazgeçme sinyalleri vermesi, Avrupalı müttefikleri endişelendiriyor. Özellikle 2015 nükleer anlaşmasından (JCPOA) çekilen ABD'nin, Tahran'a yeni tavizler verme ihtimali İsrail ve Körfez ülkelerinde alarm zilleri çaldırıyor.
İspanya'da ise Barselona'nın simgesi Sagrada Familia'nın tamamlanması için öngörülen 2026 hedefi, mimari ve finansal tartışmaları beraberinde getiriyor. Kilisenin orijinal planlarına sadık kalınıp kalınmadığı, inşaatın turizm ve kültürel miras üzerindeki etkileri kamuoyunda farklı görüşlere neden oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran-İsrail geriliminin tırmanması, Türkiye'nin güvenlik ve dış politika dengelerini doğrudan etkilemektedir. Ankara, Tahran'la ekonomik ve enerji işbirliğini sürdürürken, İsrail'le de son yıllarda normalleşme adımları atmıştır. Bölgede olası bir sıcak çatışma, Türkiye'nin Kafkasya ve Orta Doğu'daki çıkarlarını tehlikeye atacağı gibi, Suriye ve Irak'taki İran varlığına dair hesaplarını da yeniden şekillendirebilir. Ayrıca, Trump'ın İran'a yönelik uzlaşmacı tutumu, ABD'nin bölgeden çekilme ihtimalini güçlendirirken, Türkiye'nin Rusya ve İran'la olan ilişkilerinde yeni bir denge arayışına girmesine neden olabilir.
