İsrail, Başbakan Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz'ın talimatıyla güney Lübnan'da işgal altında tuttuğu bölgelerde ateşkesi durdurdu ve askerlerini geri çekmeme kararı aldı. İsrail'in Channel 12 kanalının kaynaklara dayandırdığı haberine göre, bu adım Lübnan ile varılan ateşkes anlaşmasının ihlali anlamına geliyor. İsrail ordusu, 27 Kasım 2024'te yürürlüğe giren ateşkes uyarınca, 60 gün içinde güney Lübnan'dan tamamen çekilmeyi kabul etmişti. Ancak süre dolmasına rağmen İsrail güçleri, işgal ettiği bazı stratejik noktalarda konuşlanmaya devam ediyor. Lübnan hükümeti ve Hizbullah, bu durumu ateşkesin açık ihlali olarak nitelendirirken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1701 sayılı kararının uygulanması gerektiğini vurguluyor.
Gelişmenin arka planı
İsrail ile Lübnan arasında varılan ateşkes anlaşması, 60 günlük bir geçiş sürecini öngörüyordu. Bu süre zarfında İsrail'in güney Lübnan'dan çekilmesi, Lübnan ordusunun ise Litani Nehri'nin güneyinde konuşlanması planlanmıştı. Ancak İsrail, güvenlik kaygılarını gerekçe göstererek, özellikle Hizbullah'ın yeniden silahlanmasını engellemek için bazı kritik bölgelerde kalmayı sürdürüyor. Netanyahu ve Katz'ın talimatıyla alınan bu karar, ateşkesin geleceğini belirsizleştiriyor. İsrail ordusu, sivil yerleşim yerlerine saldırıları durdursa da, işgal altındaki bölgelerde devriye ve gözetleme faaliyetlerine devam ediyor. Bu durum, Lübnan'da tepkilere yol açarken, bölgede yeniden çatışma riskini artırıyor. Öte yandan, ABD ve Fransa'nın arabuluculuğunda varılan ateşkesin tam olarak uygulanması için uluslararası baskılar sürüyor. BM Geçici Görev Gücü (UNIFIL), tarafları ateşkese uymaya çağırırken, İsrail'in bu adımı anlaşmanın temelini sarsıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail'in bu hamlesi, sadece Lübnan ile ilişkileri değil, tüm Ortadoğu dengelerini etkiliyor. İran destekli Hizbullah, ateşkesin ihlali halinde yeniden saldırılara başlayabileceğini sinyalini verdi. Bu da İsrail'in kuzey sınırında yeni bir savaş riskini doğuruyor. Ayrıca, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, bölgesel bir çatışma endişesi artıyor. ABD, İsrail'in güvenlik kaygılarını anladığını ancak ateşkes anlaşmasına saygı duyulması gerektiğini belirtiyor. Fransa ve diğer Avrupa ülkeleri de İsrail'e çekilme çağrısı yapıyor. Türkiye ise Lübnan'ın egemenliğine saygı duyulması gerektiğini vurgulayarak, İsrail'in işgalci politikalarını kınıyor. Bu durum, Doğu Akdeniz'de enerji kaynaklarının paylaşımı ve deniz yetki alanları gibi konuları da gündeme getiriyor. İsrail'in Lübnan'daki varlığı, bölgede istikrarı tehdit ederken, uluslararası toplumun bu konuda daha etkin adımlar atması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'in güney Lübnan'daki ateşkesi durdurması ve işgal altındaki bölgelerde kalmaya devam etmesi, Türkiye'nin bölgesel güvenlik politikalarını doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, Lübnan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne vurgu yaparken, İsrail'in bu adımı Ankara tarafından uluslararası hukukun ihlali olarak değerlendiriliyor. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları konusunda Türkiye ile İsrail arasında yaşanan gerilim, bu gelişmeyle birlikte yeniden alevlenebilir. Türkiye, Hizbullah'ın yeniden çatışmaya girmesi halinde sınır güvenliğinin tehdit altına gireceğini ve bölgede istikrarsızlığın artacağını öngörüyor. Bu nedenle, Ankara'nın diplomatik girişimlerini yoğunlaştırması ve BM nezdinde İsrail'e karşı baskı oluşturması bekleniyor. Türkiye'nin ayrıca, Lübnan'daki Türk vatandaşlarının güvenliği ve bölgedeki ticari çıkarları açısından da durumu yakından takip etmesi gerekiyor.
