İspanya'nın kuzeydoğusundaki Katalonya özerk bölgesinde pazar günü etkili olan şiddetli yağışların ardından meydana gelen selde iki kişi hayatını kaybederken, bir kişinin de kayıp olduğu bildirildi. Yetkililer, arama kurtarma çalışmalarının devam ettiğini açıkladı.
Gelişmenin Arka Planı
Katalonya bölgesinde cumartesi gecesi başlayan ve pazar günü etkisini artıran sağanak yağışlar, birçok nehir ve derede su seviyesinin hızla yükselmesine neden oldu. Sel suları, başta kırsal kesimler olmak üzere alçak rakımlı yerleşim alanlarında ciddi hasara yol açtı. İspanyol medyasına göre, hayatını kaybeden iki kişiden birinin aracıyla sel sularına kapıldığı, diğerinin ise evinin bodrum katında mahsur kaldığı öğrenildi. Kayıp olduğu bildirilen kişi için geniş çaplı arama çalışması başlatıldı. Bölge itfaiye ekipleri, polis ve askeri birliklerin koordineli çalıştığı belirtiliyor.
Katalonya Özerk Hükümeti, selden etkilenen bölgelerde acil durum planlarını devreye soktu. Bazı yollar ulaşıma kapatılırken, elektrik ve iletişim hatlarında da arızalar meydana geldi. Meteoroloji uzmanları, yağışların hafta başında da aralıklarla sürebileceği uyarısında bulundu. İspanya Devlet Meteoroloji Ajansı (AEMET), Katalonya'nın bazı kesimleri için turuncu kodlu hava uyarısı yayınladı. Yetkililer, vatandaşlara zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları ve dere yataklarından uzak durmaları çağrısı yaptı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İspanya, son yıllarda art arda şiddetli hava olaylarıyla karşı karşıya kalıyor. Özellikle Akdeniz kıyılarında sonbahar aylarında görülen "soğuk damla" (gota fría) olarak bilinen hava olayı, kısa sürede büyük miktarda yağış bırakarak sellere yol açabiliyor. 2020 yılında yine İspanya'nın doğusunda meydana gelen sel felaketlerinde milyonlarca euroluk maddi hasar oluşmuş, 2019'da ise ülkenin güneydoğusunda yaşanan sellerde 6 kişi hayatını kaybetmişti. Uzmanlar, iklim değişikliğinin Akdeniz havzasında bu tür aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artırdığını vurguluyor. Avrupa Birliği'nin Copernicus uydu izleme programı da son raporlarında Akdeniz bölgesinin iklim krizinden en fazla etkilenen alanlardan biri olduğunu ortaya koymuştu. Bu tür sel olayları, yalnızca can kaybına değil, aynı zamanda tarımsal üretim, altyapı ve turizm gibi sektörlerde de ciddi kesintilere neden olabiliyor. Katalonya, İspanya'nın ekonomik olarak en güçlü bölgelerinden biri olması nedeniyle, meydana gelen hasarın ülke ekonomisi üzerinde de dolaylı etkileri olabileceği değerlendiriliyor.
Öte yandan, İspanya hükümeti henüz selin yol açtığı toplam maddi hasara ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Ancak bölge yönetiminin, hasar tespit çalışmalarını başlattığı ve mağdurlara yardım için kaynak ayırdığı bildirildi. Avrupa Birliği Komisyonu'nun da gerekirse İspanya'ya acil yardım fonu sağlayabileceği belirtiliyor. Son yıllarda AB, iklim kaynaklı afetlere karşı üye ülkelere daha hızlı destek verebilmek için yeni mekanizmalar oluşturmuş durumda. Bu kapsamda, İspanya'nın selden etkilenen bölgeleri için AB dayanışma fonundan yararlanması gündeme gelebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İspanya'nın Katalonya bölgesinde yaşanan sel felaketi, Akdeniz havzasında iklim değişikliğinin yol açtığı aşırı hava olaylarının bir örneği olarak Türkiye için de uyarıcı nitelikte. Türkiye, coğrafi olarak benzer iklim kuşağında yer alıyor ve son yıllarda özellikle Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında benzer sel ve taşkın felaketleriyle karşı karşıya kaldı. Bu tür olaylar, Türkiye'nin afet yönetimi ve altyapı dayanıklılığı konularında daha fazla yatırım yapması gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, iklim kriziyle mücadelede uluslararası işbirliğinin önemi bir kez daha ortaya çıkıyor. Türkiye, Avrupa Birliği ile iklim ve afet yönetimi alanlarında işbirliğini güçlendirerek bu tür olaylara karşı ortak projeler geliştirebilir. Katalonya'daki sel, Türk kamuoyuna da iklim değişikliğinin somut sonuçlarını hatırlatması bakımından dikkate değer.
