İskoçya'da lise son sınıf öğrencileri, geçtiğimiz hafta yapılan Higher Matematik sınavının 'son derece kötü hazırlandığı' gerekçesiyle isyan etti. Yaklaşık 11 bin kişinin imzaladığı bir dilekçede, sınavın öğrencilerin hazırlandığı müfredatla 'tamamen alakasız' olduğu ve soruların daha önceki örnek sınavlarla hiçbir benzerlik taşımadığı ifade edildi. İskoçya'daki eğitim kurumu SQA'ya (Scottish Qualifications Authority) çağrı yapan öğrenci velileri ve eğitimciler, sınavın adil olmadığını ve öğrencilerin psikolojik olarak olumsuz etkilendiğini belirtti.
Sınavın içeriği ve öğrencilerin tepkisi
Sınavın ardından sosyal medyada öğrenciler, 'Sınavdan çıktığımda ağlamak istedim', 'Hiçbir şey anlamadım, üç saat boş boş oturdum' gibi ifadelerle yaşadıkları hayal kırıklığını paylaştı. Bazı öğrenciler sınavın, daha önce görmedikleri konuları içerdiğini ve normalde dört saat olması gereken sınavın üç saate sıkıştırıldığını iddia etti. SQA ise sınavın 'zorluk derecesinin normal olduğunu' savunsa da, eğitim sendikaları bu açıklamanın yetersiz olduğunu ve sınavın bağımsız bir kurum tarafından incelenmesi gerektiğini söyledi. İskoçya'nin farklı bölgelerinden yüzlerce öğrenci, sınavın hemen ardından okul müdürlerine şikayette bulundu.
İskoç Eğitim Bakanlığı'ndan bir sözcü, 'Öğrencilerin endişelerini anlıyoruz ve sınav sürecini değerlendirmek için SQA ile birlikte çalışıyoruz' dedi. Ancak öğrenciler, sınav sonuçlarının üniversite kabulleri için kritik olduğunu ve bu durumun geleceklerini olumsuz etkileyeceğini vurguluyor. Geçtiğimiz yıllarda da benzer şikayetlerin yaşandığı İskoçya'da, pandemi sonrası sınav sisteminde yapılan değişikliklerin bu yılki sınavda daha belirgin hale geldiği görülüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu olay, yalnızca İskoçya'da değil, Birleşik Krallık genelinde eğitim sisteminin sınav odaklı yapısına yönelik eleştirileri yeniden gündeme getirdi. Özellikle pandemi sonrası dönemde, öğrencilerin öğrenme kayıpları ve sınav stresi tüm dünyada tartışılan konular arasında. İngiltere'de de benzer bir matematik sınavı protestosu son yıllarda yaşanmış, hükümet sınavların 'daha adil' hale getirilmesi için çalışmalar başlatmıştı. Uzmanlar, sınav sisteminin sadece öğrencilerin bilgi düzeyini ölçmekle kalmayıp, aynı zamanda sağlıklı bir psikolojik ortamda olmalarını da sağlaması gerektiğini belirtiyor. Bu tür olaylar, eğitim politikalarının öğrenci odaklı hale getirilmesi gerektiği yönündeki tartışmaları da tetikliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu haber doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel eğitim sistemlerindeki sınav odaklı yaklaşımın Türkiye'deki LGS, YKS gibi merkezi sınavlarla paralellik taşıdığı söylenebilir. Türkiye'de de sınavların içeriği ve zorluk derecesi üzerine benzer tartışmalar yaşanmakta, öğrenci ve velilerin tepkileri zaman zaman gündem olmaktadır. Bu tür olaylar, eğitimde fırsat eşitliği ve sınav adaleti konularının uluslararası boyutunu göstermekte, Türk eğitim yetkililerinin de kendi sınav sistemlerini gözden geçirmesi için bir uyarı niteliği taşımaktadır.
