İran Futbol Federasyonu, ABD'de düzenlenecek 2026 FIFA Dünya Kupası'nda milli takımın oynayacağı üç maç için taraftarlara ayrılan biletlerin FIFA tarafından iptal edildiğini öne sürdü. İranlı yetkililer, bu kararın siyasi baskılar sonucu alındığını belirtirken, FIFA konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Gelişme, İran-ABD ilişkilerinin son yıllarda tırmandığı bir dönemde, spor diplomasisinin sınırlarını bir kez daha gündeme getirdi.
Tahran’ın bilet iddiası ve Washington’un sessizliği
İran Futbol Federasyonu Sözcüsü, Tahran’daki basın toplantısında, “Milli takımımızın 2026 Dünya Kupası’ndaki grup maçları için FIFA’ya başvurduk ve belirli sayıda bilet tahsis edildi. Ancak kısa süre önce FIFA, bu biletlerin iptal edildiğini bildirdi. Gerekçe olarak ABD makamlarının güvenlik endişeleri gösteriliyor” dedi. Sözcü, İranlı taraftarların ABD vizesi alma konusunda yaşadığı zorluklara da dikkat çekerek, “Taraftarlarımızın maçları canlı izleme hakkı engelleniyor. Bu, sporun siyasallaştırılmasıdır” ifadelerini kullandı.
ABD Dışişleri Bakanlığı ve Beyaz Saray’dan konuya ilişkin henüz bir yorum gelmezken, FBI ve İç Güvenlik Bakanlığı’nın İranlı taraftarların ABD’ye girişine yönelik risk değerlendirmesi yaptığı öne sürülüyor. Uzmanlar, Washington’un İran’a yönelik yaptırım rejimi ve artan rejim karşıtı protestolar nedeniyle Tahran’a yakın kişilerin ABD’ye girişine sıcak bakmadığını belirtiyor.
Bilet iptali iddiası, İran’ın 2026 Dünya Kupası’na katılım hakkını etkilemiyor. İran, Asya elemelerinde grubunu lider bitirerek doğrudan katılım hakkı kazanmıştı. Ancak takımın ABD’de ağırlanması ve lojistik hazırlıklar, siyasi gerilimin gölgesinde ilerliyor.
FIFA’nın tarafsızlık sınavı
FIFA, kuruluş tüzüğünde sporun siyasetten bağımsız olması gerektiğini vurgulasa da, son yıllarda ev sahibi ülkelerin güvenlik kaygılarını dikkate almak zorunda kalıyor. 2022 Katar Dünya Kupası’nda benzer sorunlar yaşanmış, Katar’ın LGBTİ+ karşıtı yasaları protesto edilmişti. FIFA, o dönemde “turnuvanın herkese açık olması” ilkesini savunmuş ancak ev sahibi ülkenin yasalarına saygı duyulması gerektiğini ifade etmişti.
İran bilet krizi, FIFA’nın iki üye ülke arasındaki siyasi gerilimde nasıl bir pozisyon alacağı sorusunu gündeme getiriyor. Tahran, konuyu FIFA İtiraz Komitesi’ne taşımayı planladığını duyurdu. Ancak İran’ın FIFA içindeki nüfuzunun sınırlı olduğu, özellikle ABD’nin uluslararası spor kurumlarındaki etkisi göz önüne alındığında, bilet iptalinin geri alınması zor görünüyor.
Öte yandan, İranlı taraftarların maçları izlemek için komşu ülkeler üzerinden ABD’ye gitme alternatifi değerlendiriliyor. Ancak Kanada ve Meksika’nın vize politikaları da kısıtlayıcı olabilir. İran medyası, taraftarların maçları televizyondan izlemek zorunda kalabileceğini yazıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran-ABD gerginliğinin spor alanına taşınması, Türkiye’yi doğrudan etkilemese de bölgesel istikrar açısından önemli. Türkiye, İran ile sınır komşusu ve iki ülke arasında son dönemde ticaret hacmi artıyor. Dünya Kupası bilet krizi, Ankara’nın Tahran ile Washington arasında denge politikasını zorlayabilir. Ayrıca, 2026 turnuvasına olası Türk taraftar seyahatleri de benzer vize sorunlarıyla karşılaşabilir. Türkiye, FIFA nezdinde arabuluculuk yaparak spor diplomasisinde etkin rol oynayabilir. Ancak ABD yaptırımlarının İran’ı hedef alması, Türk şirketlerinin İran ile iş yapma kapasitesini de sınırlıyor. Bu nedenle, sporun siyasallaşması Ankara’nın bölgesel çıkarlarını dolaylı yoldan etkileme potansiyeli taşıyor.
