İsrail ile Hizbullah arasında artan çatışmalar, ABD ve İran arasında varılan geçici ateşkes anlaşmasının geleceğini tehdit ediyor. Eski İsrail Dışişleri Bakanı Şlomo Ben-Ami, İsrail'in Lübnan'daki askeri operasyonlarının devam etmesi halinde, İran'la yapılan anlaşmanın sürdürülemez hale geleceğini belirtiyor. Ben-Ami'ye göre, Washington ve Tahran arasında varılan mutabakat, kapsamlı bir barış anlaşmasına giden yolda önemli bir adım olsa da, bölgesel dinamikler bu süreci sekteye uğratabilir.
Gelişmenin Arka Planı: Lübnan Cephesi ve İran Mutabakatı
ABD ve İran, Yemen'den nükleer müzakerelere kadar bir dizi konuyu kapsayan geçici bir anlaşmaya varmıştı. Ancak İsrail'in, Hizbullah'ı hedef alan operasyonlarını yoğunlaştırması, Tahran'ı köşeye sıkıştırdı. Ben-Ami, İsrail'in bu hamlelerinin sadece Hizbullah'ı değil, aynı zamanda İran'ın bölgesel gücünü de doğrudan hedef aldığını vurguluyor. “İsrail, İran'ın Lübnan'daki varlığını sıfırlamak istiyor. Bu da Tahran'ın ABD'yle varılan ateşkesi kabul etmesini zorlaştırıyor” dedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu yönetimi, Hizbullah'ın sınırda oluşturduğu tehdidi ortadan kaldırmak için kapsamlı bir harekât başlatmış durumda. Saldırılarda Hizbullah'ın üst düzey komutanlarının yanı sıra sivil kayıplar da yaşanıyor. Bu durum, İran'ın kayıtsız kalmasını imkânsız hale getiriyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, “İran'la müzakere masasında ilerleme kaydediyoruz, ancak bölgesel ortaklarımızın güvenlik endişelerini de anlıyoruz” denildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Barışın Kırılganlığı
Lübnan'daki çatışmalar, sadece İsrail-İran gerilimini değil, aynı zamanda ABD'nin Ortadoğu stratejisini de etkiliyor. Washington, İran'la diplomatik bir çözüm ararken, İsrail'in Lübnan'da savaşı tırmandırması, ABD'yi zor durumda bırakıyor. Uzmanlar, İsrail'in Hizbullah'ı hedef alarak aslında ABD ile İran arasındaki anlaşmayı baltalamaya çalıştığını düşünüyor.
İran'ın nükleer programı konusunda Batı'yla yürüttüğü müzakereler de bu gelişmelerden etkileniyor. Tahran, İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarına misilleme yapma tehdidinde bulunurken, ABD ise anlaşmanın korunması için İsrail'e baskı yapıyor. Orta Doğu'da tansiyonun yükselmesi, küresel enerji piyasalarında da dalgalanmalara yol açtı. Brent petrol fiyatları, son bir haftada %4 artış gösterdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'daki gelişmeler, Türkiye'nin kuzey komşularındaki istikrarı yakından ilgilendiriyor. İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışma, Doğu Akdeniz'deki enerji projelerini ve bölgesel güç dengelerini etkileyebilir. Türkiye, hem Lübnan'daki siyasi istikrarı hem de İran'la ilişkilerini göz önünde bulundurmak zorunda. İsrail'in Hizbullah'ı hedef alan operasyonları, Ankara'nın Arap dünyasıyla yürüttüğü normalleşme sürecini de test edebilir. Ayrıca, İran'la varılacak olası bir anlaşma, Türkiye'nin enerji ihtiyacı açısından da önemli; bu nedenle Ankara, diplomatik çabaların sürmesinden yana bir tutum sergiliyor.
