İran'da son saatlerde yeni Amerikan saldırıları yaşandığı bildiriliyor. Middle East Eye canlı yayınına yansıyan haberlere göre, İran'ın doğu kesimlerinde patlama sesleri duyulurken, ABD'nin askeri hedeflere yönelik operasyonlarını sürdürdüğü kaydediliyor. Şu ana kadar resmi bir açıklama yapılmazken, saldırıların geçtiğimiz hafta başlayan hava harekatının bir parçası olduğu değerlendiriliyor. Bölgeden gelen ilk bilgiler, saldırıların devam ettiği yönünde.
Saldırıların arka planı
ABD, İran'ın nükleer programına yönelik endişeler ve bölgedeki milis gruplarına verdiği destek nedeniyle İran'a yönelik yaptırımları sıkılaştırmıştı. Geçtiğimiz haftalarda ABD'li yetkililer, İran'ın askeri tesislerine karşı "sınırlı ve hedefe yönelik" saldırılar düzenleyeceklerini duyurmuştu. Bu çerçevede ilk dalga saldırılar Pazartesi günü başlamış ve İran'ın doğusundaki askeri üsler ile balistik füze depoları hedef alınmıştı.
İran ise saldırılara misilleme yapacağını açıklamıştı. Ancak bugüne kadar büyük çaplı bir karşılık verilmedi. İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'yi "uluslararası hukuku ihlal etmekle" suçlarken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ni acil toplantıya çağırmıştı.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu son saldırılar, Ortadoğu'da zaten kırılgan olan dengeleri daha da bozma riski taşıyor. İran'ın Körfez ülkeleri ve İsrail ile olan gerilimleri, ABD'nin askeri müdahalesiyle birlikte yeni bir boyut kazandı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, gerginliğin azaltılması çağrısı yaparken, İsrail ise ABD'nin operasyonlarına destek verdiğini açıkladı.
Küresel ölçekte ise petrol fiyatlarında dalgalanmalar yaşanıyor. Brent petrol, saldırı haberlerinin ardından yüzde 3'ten fazla yükselerek 95 dolar seviyesine ulaştı. Enerji piyasaları, olası bir Hürmüz Boğazı krizinden endişe ediyor. Çin ve Rusya ise ABD'ye "itidal" çağrısında bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ve ABD arasındaki bu gerilimde doğrudan bir taraf olmasa da bölgesel istikrarsızlıktan etkilenme potansiyeli yüksek. İran ile sınır komşusu olan Türkiye, olası bir sığınmacı akını veya terör örgütlerinin bölgede güç kazanması ihtimaline karşı tedbirli. Ayrıca Ankara, enerji ithalatında önemli bir rol oynayan İran'la ticari ilişkilerini sürdürmeye çalışırken, ABD'nin yaptırımlarını da dikkate almak zorunda. Bu çerçevede Türkiye, hem diplomatik girişimlerini artırmalı hem de sınır güvenliğini sağlamlaştırmalıdır.
