İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında yıllardır süren gerginliğin ardından, iki ülkenin barış anlaşmasına her zamankinden daha yakın olduğu ancak henüz resmi bir imzanın atılmadığı bildiriliyor. Öte yandan İngiltere'de bir mahkeme, İsrail'e ait bir silah şirketine yönelik protesto baskını düzenleyen Filistin Eylem grubundan dört aktivisti hapis cezasına çarptırdı.
Diplomatik temaslar yoğunlaştı
İran ve ABD arasındaki dolaylı müzakereler, Umman ve Katar'ın arabuluculuğunda son haftalarda hız kazandı. Her iki taraf da nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması ve yaptırımların kaldırılması konusunda ilerleme kaydedildiğini duyurdu. Ancak Tahran yönetimi, anlaşmanın imzalanması için ön koşulların tam olarak karşılanması gerektiğini vurgularken, Washington ise İran'ın balistik füze programına ilişkin endişelerinin giderilmesini talep ediyor. Bu nedenle, anlaşmanın henüz nihai aşamaya gelmediği belirtiliyor.
Diplomatik kaynaklar, özellikle Körfez ülkelerinin bu sürece büyük önem verdiğini ve bölgesel istikrar için anlaşmanın bir an önce imzalanmasını beklediğini ifade ediyor. Arap ülkeleri, İran'ın bölgedeki nüfuzunun sınırlandırılması ve ekonomik iş birliğinin artırılması için ABD'nin Tahran'la varacağı bir mutabakatın kritik olduğunu düşünüyor.
Filistin Eylem grubu üyelerine hapis cezası
İngiltere'de bir mahkeme, İsrail savunma şirketi Elbit Systems'a ait bir tesise düzenlenen protesto baskınına katılan dört Filistin Eylem grubu aktivistine hapis cezası verdi. Aktivistler, şirketin İsrail ordusuna silah tedarik ettiği gerekçesiyle eylem düzenlemişti. Mahkeme, eylemin yasa dışı olduğuna hükmederek sanıklara 15 ay ile 2 yıl arasında değişen hapis cezaları verdi. Karar, Filistin yanlısı gruplar tarafından sert bir şekilde eleştirilirken, İngiliz hükümeti ise hukukun üstünlüğünü savundu.
Protestocular, şirketin İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarında kullanılan silah sistemlerini ürettiğini iddia ediyor. Elbit Systems ise bu iddiaları reddediyor ve tüm faaliyetlerinin uluslararası hukuka uygun olduğunu belirtiyor. Olay, Avrupa'da İsrail'e yönelik artan protesto dalgasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran-ABD barış anlaşmasının sağlanması, Türkiye'nin enerji güvenliği ve bölgesel ticaret rotaları üzerinde doğrudan etkili olabilir. Anlaşma, İran'a uygulanan yaptırımların hafiflemesine ve Türkiye'nin İran'dan doğalgaz ve petrol ithalatının artmasına yol açabilir. Ayrıca, Tahran-Washington hattındaki yumuşama, Suriye ve Irak'taki krizlerin çözümünde Türkiye'nin elini güçlendirebilir. Öte yandan, Filistin Eylem grubunun mahkumiyeti, uluslararası kamuoyunda Filistin davasına dikkat çekse de, Türkiye için doğrudan bir sonuç doğurmamaktadır. Ancak ABD-İran anlaşmasının gecikmesi, bölgede gerginliği artırarak Türkiye'nin güvenlik endişelerini derinleştirebilir.
