İran'daki sertlik yanlısı gruplar, Amerika Birleşik Devletleri ve eski Başkan Donald Trump'a yönelik tehditlerini son günlerde belirgin şekilde artırdı. Tahran yönetimine yakınlığıyla bilinen radikal çevreler, sosyal medya ve resmi olmayan platformlarda ABD'yi “düşman” ilan eden, Trump’ı ise “terörist” olarak niteleyen açıklamalara imza atıyor. Uzmanlar, bu söylemlerin bir yandan İran iç kamuoyundaki birikmiş öfkenin dışa vurumu olduğunu, diğer yandan da ABD ile olası bir müzakere sürecine karşı set çekme amacı taşıdığını belirtiyor. İranlı muhafazakâr kesim, özellikle 2020 yılında General Kasım Süleymani'nin ABD tarafından öldürülmesinin ardından intikam yeminleri ediyor ve bu atmosferin yeniden canlandığı gözleniyor.
Tehditlerin Arka Planı ve İç Siyasetteki Yansımaları
İran’da Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin göreve gelmesiyle birlikte muhafazakâr kanat daha da güçlenmiş, reformist ve ılımlı sesler bastırılmıştı. Bu dönemde, özellikle Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı unsurlar ve Besic milisleri, ABD karşıtı söylemleri en üst perdeden kullanıyor. Son tehdit dalgasında, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik “azami baskı” politikasının simgesi haline geldiği görülüyor. Trump’ın 2018’de nükleer anlaşmadan çekilmesi ve Süleymani suikasti, İran kamuoyunda derin yaralar açmıştı. Şimdi ise İranlı sertlik yanlıları, Trump’ın yeniden başkan seçilmesi durumunda benzer adımlar atacağı endişesiyle erken bir psikolojik savunma hattı kurmaya çalışıyor. Ayrıca, İran’ın içinde bulunduğu ekonomik kriz ve artan enflasyon, halktaki öfkeyi dış düşmanlara yönlendirme çabasını da beraberinde getiriyor.
İranlı analistlere göre, bu tehditlerin büyük kısmı sembolik ve retorik düzeyde kalsa da, bazı radikal grupların doğrudan eyleme geçme potansiyeli endişe yaratıyor. Özellikle “Kudüs Gücü” gibi yapılanmaların geçmişte bölgesel vekil güçler aracılığıyla ABD hedeflerine saldırılar düzenlediği biliniyor. Son günlerde İran medyasında Trump’a yönelik “suikast çağrıları” yapan, ABD bayrağı yakma görüntüleri yayınlayan yayınlar artmış durumda. Bu söylemler, İran’ın 2024 ABD başkanlık seçimlerine müdahale etme veya sonuçlarına göre pozisyon alma stratejisinin bir parçası olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran’dan yükselen tehditler, sadece ABD-İran ilişkilerini değil, aynı zamanda Ortadoğu’daki dengeleri de etkiliyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail, İran’ın agresif söylemlerini yakından takip ediyor. Özellikle İsrail, İran’ın nükleer programı ve bölgesel milis faaliyetlerine karşı hazırlıklarını sürdürüyor. Tehditlerin artması, Körfez ülkelerinin ABD ile güvenlik iş birliğini daha da derinleştirmesine neden olabilir. Ayrıca, ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarının sürmesi ve diplomatik kanalların tıkanması, tansiyonu yükselten bir diğer faktör. Trump’ın yeniden seçilmesi halinde İran’a yönelik daha sert bir tutum izleyeceğine kesin gözüyle bakılıyor. Bu nedenle İranlı sertlik yanlıları, olası bir ABD baskısına karşı caydırıcılık oluşturmak ve kendi tabanlarını konsolide etmek için tehdit dilini kullanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran’daki sertlik yanlılarının ABD ve Trump’a yönelik tehditleri, Türkiye’yi doğrudan etkilemese de bölgesel istikrar açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, hem İran hem de ABD ile dengeli ilişkiler yürütmeye çalışan bir ülke olarak, bu tür gerginliklerde arabulucu rolü üstlenebilir. Ancak artan İran-ABD gerilimi, Türkiye’nin terörle mücadele ve enerji politikalarını olumsuz etkileyebilir. Özellikle İran’ın PKK ve uzantılarına yönelik iş birliği konusunda Türkiye, Tahran’ın Batı ile kriz yaşamasının kendi çıkarlarına zarar vermemesini umuyor. Ayrıca, ABD’nin İran’a yönelik baskıyı artırması, bölgedeki güç dengesini değiştirebilir ve Türkiye’nin Suriye ve Irak’taki pozisyonunu yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Ankara’nın bu süreçte diplomatik kanalları açık tutarak olası krizlerin Türkiye’ye sıçramasını engellemeye çalışacağı değerlendiriliyor.
