Middle East Eye'da yayımlanan bir analize göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik izlediği maksimum baskı politikası, Amerikan ordusunu yeni bir Vietnam bataklığına sürükleyebilir. Analistler, Tahran'la doğrudan askeri çatışmadan kaçınmak için ABD'nin derhal rotasını değiştirmesi gerektiğini vurguluyor. İran'ın bölgesel nüfuzu, vekil güçleri ve asimetrik savaş yetenekleri karşısında ABD'nin geleneksel üstünlüğü etkisiz kalabilir. Uzmanlar, Trump yönetiminin Suudi Arabistan ve BAE gibi bölgesel müttefiklerin provokasyonlarına karşı daha dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.
Artan gerilim ve askeri yığınağın anatomisi
2018'de Trump'ın nükleer anlaşmadan çekilmesiyle başlayan süreç, İran'a yönelik ağır ekonomik yaptırımlar ve askeri yığınağa dönüştü. ABD, Basra Körfezi'ne uçak gemisi ve B-52 bombardıman uçakları gönderirken, İran da uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırdı ve bölgedeki Amerikan hedeflerine yönelik saldırıları onayladı. Geçtiğimiz yıl Suudi Aramco tesislerine düzenlenen saldırı, iki ülkeyi savaşın eşiğine getirdi. İran'ın Yemen'deki Husilere ve Irak'taki milis gruplara desteği, dolaylı çatışma alanlarını genişletiyor. Analistler, bu durumun Vietnam benzeri bir yıpratma savaşına dönüşme riski taşıdığını söylüyor.
Bölgesel güç dengesi ve uluslararası tepkiler
Ortadoğu'da artan tansiyon, yalnızca ABD-İran eksenini değil, tüm bölgeyi etkiliyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, ABD'nin daha sert bir tutum izlemesini isterken; Avrupalı müttefikler diyaloğu savunuyor. Rusya ve Çin ise Tahran'la yakın işbirliğini sürdürüyor. Uzmanlar, bölgesel bir savaşın küresel petrol arzını ciddi şekilde etkileyeceğini ve dünya ekonomisini resesyona sürükleyebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran ile olası bir askeri çatışma, Türkiye için ciddi güvenlik riskleri doğurur. Suriye ve Irak'ta etkili olan İran destekli gruplar, çatışma ortamında Türkiye'nin sınır güvenliğini tehdit edebilir. Ekonomik olarak İran yaptırımları Türk şirketlerinin bölgedeki ticaretini olumsuz etkilerken, enerji fiyatlarındaki yükseliş Türkiye'nin cari açığını büyütebilir. Türkiye'nin bölgede dengeleyici rol oynaması ve tüm taraflarla diyaloğu sürdürmesi hayati önem taşıyor.
