İran Dışişleri Bakanlığı, Kuveyt ve Bahreyn'in ABD'nin Yemen'deki Husilere yönelik son askeri saldırılarında üslerini ve hava sahalarını kullandırarak doğrudan sorumluluk üstlendiğini açıkladı. Tahran yönetimi, bu iki Körfez ülkesinin ABD'ye lojistik destek sağlamasının bölgesel güvenliği tehdit ettiğini ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu savundu. İran Dışişleri Sözcüsü Nasır Kenani, yaptığı yazılı açıklamada, "ABD'nin Yemen'e yönelik saldırganlığına ortak olan ülkeler, bu eylemlerin sonuçlarından kaçamaz" ifadelerini kullandı. Açıklamada ayrıca, söz konusu saldırıların bölgede zaten kırılgan olan ateşkes çabalarını baltaladığı ve insani krizi derinleştirdiği vurgulandı.
Gelişmenin arka planı
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 15 Mart 2025'te Yemen'deki Husilere ait askeri hedeflere yönelik geniş çaplı hava saldırıları düzenledi. Saldırıların, Husilerin Kızıldeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olduğu belirtildi. ABD yönetimi, operasyonlarda Kuveyt ve Bahreyn'deki askeri üslerin kullanıldığını doğrulamasa da, bölgesel kaynaklar bu üslerin lojistik destek için kullanıldığını iddia ediyor. İran'ın bu hamlesi, ABD'nin bölgedeki müttefiklerine yönelik diplomatik baskıyı artırma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Tahran, daha önce de Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan'ı benzer gerekçelerle eleştirmişti.
Kuveyt ve Bahreyn, uzun süredir ABD'nin Körfez'deki en önemli askeri ortakları arasında yer alıyor. Bahreyn'deki ABD Donanması Beşinci Filosu, bölgedeki deniz güvenliğinin merkez üssü konumunda. Kuveyt ise Irak ve Suriye'deki operasyonlarda ABD'ye ev sahipliği yapmıştı. Ancak İran'ın bu suçlamaları, iki ülkeyi zor bir diplomatik duruma sokuyor. Her iki ülke de İran'la doğrudan bir çatışmadan kaçınmak isterken, ABD ile ittifaklarını da korumak zorunda.
Bölgesel ve küresel boyut
İran'ın açıklaması, Körfez bölgesindeki kırılgan dengeleri yeniden gündeme taşıdı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, Yemen'deki savaşta uzun süredir Suudi öncülüğündeki koalisyonun bir parçası olarak Husilere karşı mücadele ediyor. Ancak Riyad, son dönemde Tahran'la doğrudan diyaloğu tercih ederek bölgesel gerilimi azaltmaya çalışıyor. İran'ın Kuveyt ve Bahreyn'i hedef alması, bu normalleşme çabalarını zora sokabilir. Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, İran'ı bölgedeki istikrarsızlığın ana kaynağı olarak göstermeye devam ediyor. Uzmanlar, İran'ın bu tür suçlamalarla ABD'nin Körfez'deki askeri varlığına karşı kamuoyu oluşturmaya çalıştığını belirtiyor.
Küresel ölçekte ise bu gelişme, Yemen'de barış sürecine yönelik uluslararası çabaları olumsuz etkileyebilir. Birleşmiş Milletler Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, ateşkesin sağlanması için yoğun diplomasi yürütürken, son saldırılar taraflar arasındaki güveni daha da aşındırdı. İran'ın açıklaması, aynı zamanda Tahran'ın nükleer müzakerelerde elini güçlendirme çabası olarak da yorumlanıyor. ABD ve İran arasında Viyana'da devam eden dolaylı görüşmelerde, bölgesel konular da masada yer alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Yemen krizinde tarafsız bir tutum izlemekle birlikte, Körfez ülkeleriyle dengeli ilişkiler sürdürmeye özen gösteriyor. İran'ın Kuveyt ve Bahreyn'e yönelik suçlamaları, Ankara'nın bölgede olası bir istikrarsızlıktan endişe duymasına neden olabilir. Türkiye, Kızıldeniz'deki ticaret yollarının güvenliğine doğrudan bağımlı olduğu için, ABD-İran geriliminin tırmanması Ankara'nın ekonomik çıkarlarını tehdit edebilir. Ayrıca Türkiye, NATO müttefiki olarak ABD'nin bölgedeki operasyonlarına lojistik destek sağlamasa da, Kuveyt ve Bahreyn'in durumu benzer bir tartışmayı Türkiye için de gündeme getirebilir. Ankara'nın, söylem düzeyinde İran'la dayanışma içinde görünse de, fiiliyatta Körfez ülkeleriyle ticari ve diplomatik bağlarını korumaya öncelik vermesi bekleniyor.
