Lübnan'ın eski Merkez Bankası Başkanı Riad Salameh, gözaltı sırasında sağlık durumunun ciddi şekilde bozulması üzerine hapishaneden hastaneye nakledildi. Yetkililer, 73 yaşındaki Salameh'in tedavisinin başkent Beyrut'taki bir hastanede devam ettiğini doğruladı. Bu gelişme, ülkenin mali çöküşünün mimarı olarak görülen isme yönelik yolsuzluk soruşturmasının sürdüğü bir dönemde yaşanıyor.
Gelişmenin arka planı
Riad Salameh, 1993'ten 2023'e kadar 30 yıl boyunca Lübnan Merkez Bankası'nın başkanlığını yürüttü. Görev süresi boyunca ülkenin para politikasını yöneten Salameh, 2019'da başlayan ekonomik krizin ardından sert eleştirilerin hedefi oldu. Bankacılık sistemindeki çöküş, döviz rezervlerinin erimesi ve halkın tasarruflarının dondurulması, onun politikalarının sonuçları olarak görüldü.
Salameh, görevden ayrıldıktan sonra geçen hafta Beyrut'ta gözaltına alındı. Kendisine yöneltilen suçlamalar arasında zimmetine para geçirme, kara para aklama ve devlet kaynaklarını kötüye kullanma yer alıyor. Lübnan Başsavcılığı, Salameh'in yanı sıra kardeşi Raja Salameh ve eski yardımcıları hakkında da soruşturma başlatmıştı. Avrupa'da Fransa, Almanya ve Lüksemburg'un da aralarında bulunduğu ülkelerde paralel soruşturmalar yürütülüyor.
Salameh'in avukatları, müvekkillerinin sağlık durumunun hapishane koşullarında kötüleştiğini ve acil tıbbi müdahale gerektiğini savundu. Hastane kaynakları, Salameh'in kalp ve tansiyon rahatsızlıkları nedeniyle yoğun bakıma alındığını ancak durumunun stabil olduğunu bildirdi. Mahkeme, sağlık raporlarına göre gözaltı koşullarının yeniden değerlendirilmesi kararı alabilir.
Bölgesel ve küresel boyut
Salameh'in tutuklanması, Lübnan'ın 2020'de yaşadığı tarihi iflasın ardından hesap verebilirlik arayışının bir parçası olarak görülüyor. Ülke, dünyanın en büyük ekonomik krizlerinden birini yaşarken, uluslararası toplum yolsuzlukla mücadele konusunda Lübnanlı yetkililere baskı yapıyor. IMF ve Dünya Bankası, Lübnan'a mali yardımın ön koşulu olarak şeffaflık ve hesap verebilirlik talep ediyor.
Salameh'in davası, uluslararası platformda da yakından izleniyor. Fransa, İngiltere ve ABD, Lübnan'ın yeniden yapılandırılması sürecinde yolsuzluğun sona erdirilmesinin önemini vurguluyor. Avrupa ülkelerinde açılan soruşturmalar, Salameh'in yurt dışındaki mal varlıklarının dondurulmasına yol açtı. Bu durum, Lübnan'ın itibarını daha da zedelerken, bölgedeki diğer ülkelere de yolsuzlukla mücadele konusunda örnek teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'daki bu gelişme, Türkiye'nin Ortadoğu politikası açısından dolaylı ancak önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Türkiye, Lübnan'ın siyasi ve ekonomik istikrarına önem veriyor; zira Lübnan'daki çöküşün bölgesel göç ve güvenlik sorunlarını derinleştirme riski bulunuyor. Ayrıca Türkiye, Uluslararası Para Fonu ve uluslararası finans kuruluşlarıyla ilişkilerinde benzer yolsuzluk eleştirileriyle karşı karşıya kaldığından, Lübnan'daki hesap verebilirlik süreci, Türk kamuoyunda ve uluslararası alanda benzer tartışmaları hatırlatıyor. Bu nedenle Ankara, Lübnan'daki yargı sürecini yakından izliyor, ancak doğrudan bir müdahalesi bulunmuyor.
