İran, Irak ve Suriye, İsrail'e yönelik geniş çaplı bir füze saldırısının ardından hava sahalarını geçici olarak kapattı. Salı akşamı başlayan saldırıda, İran'dan onlarca balistik füze fırlatıldığı, Irak ve Suriye üzerinden geçen bazı füzelerin İsrail'e ulaştığı bildirildi. Üç ülkenin sivil havacılık otoriteleri, can güvenliği ve operasyonel nedenlerle hava sahasını tüm uçuşlara kapattıklarını duyurdu. Bölgesel gerginlik, Hamas lideri İsmail Haniye'nin Tahran'da öldürülmesinin ardından İran'ın misilleme tehditleriyle tırmanmıştı.
Gelişmenin Arka Planı
İran Devrim Muhafızları, saldırının İsrail'in son dönemde Gazze'deki operasyonları ve bölgedeki İran hedeflerine yönelik saldırılara karşı meşru müdafaa olduğunu açıkladı. İsrail ordusu ise saldırıyı 'ciddi ve tehlikeli bir tırmanma' olarak nitelendirdi ve hava savunma sistemlerinin devrede olduğunu, bazı füzelerin engellendiğini bildirdi. ABD Başkanı Joe Biden, İsrail'e tam destek mesajı verirken, bölgedeki Amerikan güçlerinin alarma geçirildiği belirtildi.
Hava sahası kapatmaları, Orta Doğu'daki sivil havacılık için ciddi aksamalara yol açtı. Dubai, Abu Dabi ve Doha gibi büyük havalimanlarına yönelik uçuşlar iptal edilirken, havayolları rotalarını değiştirmek zorunda kaldı. Türk Hava Yolları, başta Tahran, Bağdat ve Şam olmak üzere bölgeye uçuşlarını geçici olarak durdurduğunu açıkladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, İran ile İsrail arasında daha önce benzeri görülmemiş bir doğrudan çatışmayı temsil ediyor. Nisan ayında İsrail'in Şam'daki İran konsolosluğuna saldırısına misilleme olarak İran, İsrail'e ilk kez doğrudan füze ve drone saldırısı düzenlemiş, ancak bu saldırı büyük ölçüde engellenmişti. Şimdiki saldırı ise daha geniş çaplı ve koordineli görünüyor.
Uzmanlar, tırmanmanın bölgesel bir savaşa dönüşme riski taşıdığı konusunda uyarıyor. İran'ın nükleer programı ve İsrail'in buna yönelik tehditleri, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin endişelerini artırıyor. Rusya ve Çin, taraflara itidal çağrısı yaparken, Avrupa Birliği acil bir zirve toplamayı değerlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Orta Doğu'da iki önemli komşusu İran ve Irak'ın yanı sıra Suriye ile doğrudan sınır paylaşıyor. Hava sahasının kapatılması, Türk Hava Yolları'nın bölgesel uçuşlarını ve ticaret yollarını etkiliyor. Ayrıca Türkiye, İran ve İsrail arasındaki bu tırmanmanın bölgesel istikrarı bozmasından endişe ediyor. Diplomatik olarak, Ankara hem Tahran hem de Tel Aviv ile ilişkilerini dengelemeye çalışırken, bölgede gerilimin artması Türkiye'nin enerji güvenliği ve güney sınırlarındaki terör tehditleri açısından yeni riskler doğurabilir.
