Bloomberg Intelligence analisti emekli Albay Wayne Sanders, İran'ın Yemen'deki Husi güçlerini Körfez ülkelerine karşı bir 'joker kart' olarak kullandığını belirtti. Sanders, Husi saldırılarının İran'ın bölgesel stratejisinde önemli bir araç haline geldiğini vurguladı. Ayrıca, Umman'ın ABD'nin Ortadoğu politikalarındaki kritik rolüne dikkat çekti. Bu açıklamalar, İran'ın vekil güçler üzerinden yürüttüğü etki savaşının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Husi Saldırılarının Arka Planı ve İran'ın Stratejisi
Yemen'deki Husi hareketi, 2014'ten bu yana ülkenin büyük bir bölümünü kontrol ediyor ve Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyona karşı savaşıyor. İran, Husilere silah, finansman ve eğitim desteği sağlayarak bölgede nüfuzunu artırıyor. Sanders'e göre, Husi saldırıları İran'ın 'ileri savunma' doktrininin bir uzantısı; Tahran, bu saldırıları Körfez'deki rakiplerine karşı bir caydırıcılık aracı olarak kullanıyor. Özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları, İran'ın vekil güçler aracılığıyla ne kadar etkili olabileceğini gösteriyor. Bu durum, bölgesel güvenlik dengelerini sarsarken, ABD'nin müttefiklerini koruma konusundaki kararlılığını da test ediyor.
İran'ın Husi desteği, yalnızca askeri değil, aynı zamanda siyasi bir manevra. Tahran, Yemen'deki savaşı körükleyerek Suudi Arabistan'ı askeri ve ekonomik olarak yıpratmayı hedefliyor. Ayrıca, Kızıldeniz ve Bab el-Mendeb Boğazı'ndaki istikrarsızlık, küresel deniz ticaretini tehdit ederek İran'a dolaylı bir koz veriyor. Sanders, bu durumun İran'ın elini güçlendirdiğini ve Körfez ülkelerini savunma harcamalarını artırmaya zorladığını belirtiyor.
Umman'ın Stratejik Önemi ve ABD'nin Bölgedeki Çıkarları
Umman, Basra Körfezi'nin girişinde yer alan Hürmüz Boğazı'na olan yakınlığı ve istikrarlı yönetimiyle ABD için vazgeçilmez bir ortak. Ülke, hem İran hem de Suudi Arabistan ile iyi ilişkiler yürüterek bölgesel arabuluculuk rolü üstleniyor. Sanders, Umman'ın ABD için askeri lojistik ve istihbarat açısından kritik bir üs olduğunu vurguluyor. Özellikle, Duqm Limanı ve Masirah Adası'ndaki tesisler, ABD Donanması ve Hava Kuvvetleri'nin bölgedeki operasyonları için hayati önem taşıyor. Umman ayrıca, İran ile ABD arasında dolaylı müzakerelere ev sahipliği yaparak diplomatik bir köprü işlevi görüyor.
ABD, Umman üzerinden hem İran'ı dengelemeye hem de Körfez'deki enerji akışını güvence altına almaya çalışıyor. Husi saldırıları, bu dengeyi bozarak ABD'nin bölgedeki askeri varlığını artırmasını gerektirebilir. Sanders'e göre, İran'ın Husi kartını oynaması, ABD'nin Umman ve diğer Körfez müttefikleriyle ilişkilerini daha da sıkılaştırmasına yol açacak. Bu durum, bölgesel bir silahlanma yarışını tetikleyebilir ve diplomatik çözümleri zorlaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran'ın Husi saldırıları üzerinden Körfez'de yarattığı istikrarsızlık, Türkiye'nin bölgesel güvenlik ve ekonomik çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, hem İran hem de Suudi Arabistan ile dengeli ilişkiler yürütürken, Yemen'deki savaşın Kızıldeniz ticaret yollarını tehdit etmesi ihracatını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin Umman üzerinden artan askeri varlığı, Türkiye'nin bölgedeki stratejik konumunu yeniden değerlendirmesini gerektirebilir. Türkiye, diplomatik kanalları kullanarak İran ile Körfez ülkeleri arasında denge kurmaya çalışmalı ve enerji güvenliğini önceliklendirmeli.
