İran Silahlı Kuvvetleri, Cumartesi günü yaptığı açıklamayla Hürmüz Boğazı'nı kapattığını duyurdu. Bu karar, boğazın yeniden açılmasından yalnızca üç gün sonra geldi. Tahran yönetimi, Amerikan yönetiminin İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını durdurmadaki başarısızlığını, geçici ateşkes anlaşmasının ihlali olarak nitelendiriyor. İran, ABD'nin anlaşma kapsamında üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmediğini ve bu nedenle boğazı kapatma kararı aldığını açıkladı.
Hürmüz Boğazı'nın Stratejik Önemi ve Kapatılma Süreci
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kritik bir su yoludur. İran, boğazı daha önce Haziran 2026'da kapatmış, ancak ABD ile varılan geçici ateşkes anlaşmasının ardından Çarşamba günü yeniden açmıştı. Anlaşmaya göre İran, uluslararası deniz trafiğine izin vermeyi kabul etmiş; karşılığında ABD'nin İsrail'i Lübnan'daki askeri operasyonlarına son vermeye ikna edeceği belirtilmişti. Ancak İran yönetimi, ABD'nin bu taahhüdünü yerine getirmediğini ve İsrail'in Lübnan'daki saldırılarının devam ettiğini savunuyor.
İran Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü General Ahmed Rıza Pourdastan, yaptığı açıklamada, "Amerika Birleşik Devletleri, taahhüt ettiği gibi İsrail'in saldırılarını engelleyemedi. Bu nedenle, Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapatma kararı aldık," ifadelerini kullandı. General Pourdastan, boğazdan geçiş yapmak isteyen tüm gemilerin İran tarafından denetleneceğini ve gerekli görülmesi halinde alıkonulacağını da sözlerine ekledi.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, küresel enerji piyasalarında büyük bir dalgalanmaya neden oldu. Petrol fiyatları, haberin ardından yüzde 5'in üzerinde yükseldi. Uzmanlar, uzun süreli bir kapatmanın küresel ekonomiyi olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve diğer Körfez ülkeleri, petrol ihracatlarının büyük kısmını bu boğaz üzerinden gerçekleştiriyor. İran'ın bu hamlesi, bölgedeki gerginliği daha da tırmandırabilir. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, İran'ın bu kararının kabul edilemez olduğu ve gerekli adımların atılacağı belirtildi. Beyaz Saray'ın konuyla ilgili acil bir toplantı düzenlediği bildiriliyor. İsrail ise Lübnan'daki operasyonlarının devam edeceğini duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, Türkiye'nin enerji maliyetlerini doğrudan etkileyebilir. Türkiye, petrol ve doğalgaz ihtiyacının önemli bir kısmını Ortadoğu'dan karşılıyor. Boğazın kapatılması, alternatif tedarik yollarının kullanılmasını zorunlu kılabilir ve enerji fiyatlarında artışa yol açabilir. Jeopolitik olarak ise Türkiye, bölgede iki kutuplu gerginlikten kaçınan bir denge politikası izlemektedir. Bu olay, Ankara'nın enerji arz güvenliğini yeniden değerlendirmesine ve alternatif rotalara yönelmesine neden olabilir. Türkiye, diğer bölgesel aktörlerle iş birliğini artırarak krizin etkilerini hafifletmeye çalışacaktır.
