İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Fox News'a verdiği röportajda, İran'daki savaşı sona erdirme kararının ABD'ye ait olduğunu ifade etti. Tahran'ın savaşı sürdürme niyeti olmadığını belirten Pezeşkiyan, "Savaşı bitirme kararı verecek olan Amerika Birleşik Devletleri'dir" dedi. Röportaj, Pezeşkiyan'ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmanın ardından yayınlandı.
Pezeşkiyan'dan BM'de meydan okuma
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Çarşamba günü Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada sert mesajlar verdi. Pezeşkiyan, konuşmasında İran'ın barışçıl nükleer programını savunurken, ABD'nin yaptırımlarına ve bölgedeki askeri varlığına eleştiriler yöneltti. Konuşmanın ardından Fox News'a verdiği özel röportajda ise doğrudan ABD yönetimine seslendi.
Pezeşkiyan, "Biz savaş istemiyoruz, ancak savunma hakkımızı da kullanırız" diyerek İran'ın pozisyonunu netleştirdi. İran'ın bölgedeki gerilimi düşürmeye hazır olduğunu ancak bunun karşılıklı adımlarla olması gerektiğini vurguladı. ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarının kaldırılması ve askeri tehditlerin son bulması halinde müzakere masasına oturabileceklerini belirtti.
Röportajda Pezeşkiyan, İran'ın nükleer programının barışçıl olduğunu yineledi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile işbirliğine hazır olduklarını söyledi. Ancak ABD'nin 2018'de nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından İran'ın da anlaşmadaki taahhütlerini askıya aldığını hatırlattı.
ABD-İran geriliminde son durum
ABD ile İran arasındaki gerilim, özellikle son yıllarda artarak devam ediyor. ABD, İran'ın nükleer programını ve bölgesel etkisini sınırlamak için ekonomik yaptırımlar uygularken, İran da buna karşılık olarak uranyum zenginleştirme faaliyetlerini hızlandırdı. Bölgede ise İran destekli gruplar ile ABD güçleri arasında zaman zaman çatışmalar yaşanıyor.
Pezeşkiyan'ın bu çıkışı, İran'ın yeni yönetiminin dış politikada daha ılımlı bir çizgi izleyebileceği yönündeki sinyaller olarak yorumlanıyor. Ancak ABD tarafından henüz resmi bir yanıt gelmedi. Uzmanlar, İran'ın bu açıklamalarının diplomatik bir manevra olabileceğini ve somut adımların gelip gelmeyeceğinin belirsiz olduğunu belirtiyor.
Öte yandan, İran'ın bölgedeki vekil güçleri aracılığıyla yürüttüğü faaliyetler ve Suriye, Irak, Yemen gibi ülkelerdeki etkisi, ABD ile olan anlaşmazlığın temel nedenleri arasında yer alıyor. Pezeşkiyan'ın Fox News'a konuşması, İran'ın doğrudan Amerikan kamuoyuna mesaj verme çabası olarak da değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran ile ABD arasındaki gerilimin seyri, Türkiye'nin güvenlik ve dış politikası açısından kritik önem taşıyor. Türkiye, komşusu İran ile ekonomik ve ticari ilişkilerini sürdürürken, aynı zamanda ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarına uymak zorunda kalıyor. Olası bir yumuşama, Türkiye'nin İran ile enerji ve ticaret hacmini artırmasına olanak sağlayabilir. Ancak İran'ın bölgesel politikaları ve desteklediği gruplar, Türkiye'nin güvenlik endişelerini de beraberinde getiriyor. Bu nedenle Türkiye, denge politikası izleyerek hem İran ile ilişkilerini korumak hem de ABD ile müttefiklik bağlarını sürdürmek durumunda. Pezeşkiyan'ın açıklamaları, bölgede tansiyonun düşmesi yönünde bir fırsat olarak görülse de somut adımların atılması gerekiyor.
