İran basınında, Körfez Arap ülkelerine yönelik askeri baskının sürdürülmesi gerektiğine dair sesler yükseliyor. Tahran yönetimine yakın gazeteler, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Suudi Arabistan başta olmak üzere bölge ülkelerine karşı "güç gösterisinin" devam etmesi gerektiğini savunuyor. Bu çağrılar, İran'ın nükleer müzakerelerde elini güçlendirme çabası ve Yemen, Suriye gibi krizlerdeki pozisyonuyla yakından ilişkili.
Gelişmenin arka planı: İran'ın Körfez stratejisi
İran, uzun yıllardır Körfez bölgesinde nüfuz mücadelesi yürütüyor. Özellikle 2019'da Suudi Arabistan'ın petrol tesislerine yönelik saldırılar ve 2020'de ABD'nin İranlı generali Kasım Süleymani'yi öldürmesinin ardından tansiyon yükselmişti. Son dönemde ise İran, BAE ile diplomatik temasları artırmış olsa da, askeri kanat baskının sürmesinden yana. Devrim Muhafızları'na yakın yayın organları, "Körfez ülkeleri ancak güç karşısında geri adım atar" tezini işliyor. İran'ın insansız hava araçları (İHA) ve balistik füzeleri, bölgesel caydırıcılığın temel unsurları olarak gösteriliyor.
İran basınındaki yazılarda, Körfez ülkelerinin ABD ile güvenlik anlaşmalarını artırması eleştiriliyor. BAE'nin İsrail ile normalleşme adımları ve Suudi Arabistan'ın Çin ile yakınlaşması, Tahran'ı rahatsız ediyor. Bu nedenle, iki ülkeye yönelik askeri tatbikatlar ve füze denemeleriyle mesaj verilmeye çalışılıyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrol etme kabiliyeti, küresel enerji piyasaları açısından kritik bir faktör olarak öne çıkıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Rekabet ve diplomasi arasında
Körfez'deki askeri gerilim, yalnızca bölgesel değil, aynı zamanda küresel aktörleri de ilgilendiriyor. ABD'nin bölgeden asker çekme sinyalleri, İran'ı daha cesur adımlar atmaya itiyor. Çin'in Suudi Arabistan ile yakınlaşması ve Rusya'nın İran'ı desteklemesi, yeni bir güç dengesi yaratıyor. İran basını, Körfez ülkelerine yönelik baskının, nükleer müzakerelerde ABD'ye karşı da bir koz olarak kullanılabileceğini belirtiyor. Ancak bazı analistler, askeri baskının uzun vadede İran'ı yalnızlaştırabileceği uyarısında bulunuyor. Yemen'deki Husiler ve Lübnan'daki Hizbullah gibi vekil güçler, İran'ın Körfez politikasında önemli bir rol oynuyor.
Bölge ülkeleri, İran'ın askeri tehditlerine karşı savunma harcamalarını artırıyor. BAE, ABD yapımı F-35 savaş uçakları almayı planlarken, Suudi Arabistan kendi savunma sanayisini geliştiriyor. Bu silahlanma yarışı, bölgesel istikrarı tehdit ediyor. Öte yandan, Umman ve Kuveyt gibi ülkeler diyalog kanallarını açık tutmaya çalışıyor. İran'ın Körfez'deki askeri varlığı, uluslararası deniz ticaret yollarının güvenliğini de etkiliyor ve bu durum küresel enerji fiyatlarında dalgalanmalara yol açabiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran'ın Körfez'e yönelik askeri baskı çağrıları, Türkiye'nin bölgesel politikasını yakından ilgilendiriyor. Ankara, Körfez ülkeleriyle son dönemde normalleşme adımları atarken, İran'ın artan saldırganlığı, Türkiye'nin enerji güvenliği ve ticaret yolları açısından risk oluşturabilir. Türkiye, Katar ile yakın ilişkileri ve Suudi Arabistan'la rekabeti göz önüne alındığında, İran'ın baskı politikasının bölgede yeni bir güç dengesi yaratmasından endişe duyuyor. Ayrıca, İran'ın nükleer programı ve füze kapasitesi, Türkiye'nin NATO müttefikleriyle ilişkilerinde de önemli bir faktör. Bu nedenle, Türkiye'nin hem İran hem de Körfez ülkeleriyle dengeli bir diplomasi yürütmesi bekleniyor.
