ABD'nin İran'ın Buşehr ve Bender Abbas liman kentlerine düzenlediği hava saldırılarına karşılık İran, Bahreyn ve Ürdün'deki hedefleri vurdu. Hürmüz Boğazı'nda iki tankere düzenlenen saldırıda can kaybı yaşanmadığı bildirilirken, bölgedeki tansiyon tehlikeli bir şekilde yükseliyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik operasyonların devam edeceğini açıklarken, Tahran yönetimi misilleme hakkını saklı tuttuğunu duyurdu. Çatışmaların Körfez ülkelerine sıçraması, enerji piyasalarında paniğe yol açtı; petrol fiyatları yüzde 8'in üzerinde yükseldi.
Gelişmelerin arka planı
ABD Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, 14 Temmuz 2026 sabahı İran'ın güneyindeki Buşehr ve Bender Abbas limanlarına hava saldırıları düzenlendi. Saldırılarda İran Devrim Muhafızları'na ait deniz üsleri ve füze rampaları hedef alındı. ABD yetkilileri, operasyonun İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik tacizlerine karşılık olarak başlatıldığını bildirdi.
İran ise misilleme olarak Bahreyn'deki ABD Donanma Üssü'ne ve Ürdün'deki askeri tesislere balistik füzeler fırlattı. Bahreyn'deki saldırıda iki ABD askeri yaralanırken, Ürdün'de bir askeri üste maddi hasar meydana geldi. İran Dışişleri Bakanlığı, saldırıların Bahreyn ve Ürdün'ün ABD'ye üs desteği vermesi nedeniyle yapıldığını açıkladı.
Bölgesel ve küresel boyut
Hürmüz Boğazı'nda iki ticari tankerin İran tarafından hedef alınması, küresel deniz ticaretini tehdit ediyor. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği bu stratejik su yolunda yaşanan gerginlik, petrol fiyatlarını varil başına 95 dolara taşıdı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, çatışmanın bölgeye yayılmasından endişe ederek diplomatik girişimler başlattı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, acil toplantıya çağrılırken, Rusya ve Çin taraflara itidal çağrısı yaptı. NATO, Avrupa'daki üslerini teyakkuza geçirdiğini duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran-ABD çatışmasının Türkiye'ye en doğrudan etkisi enerji güvenliği ve ekonomik istikrar alanında olacak. Türkiye'nin toplam petrol ithalatının önemli bir kısmını Irak ve İran'dan yapması, Hürmüz Boğazı'nın kapanması veya gerginliğin tırmanması durumunda enerji maliyetlerini artırabilir. Ayrıca, çatışmanın Körfez ülkelerine sıçraması, Türk müteahhitlik firmalarının bölgedeki projelerini ve Türkiye'nin Körfez ülkeleriyle ticari ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Güvenlik boyutunda ise, çatışmanın Suriye ve Irak'a sıçraması halinde Türkiye'nin sınır güvenliği risk altına girebilir. Türkiye'nin, hem İran hem de ABD ile dengeli ilişkilerini korumaya çalışırken enerji arz güvenliğini garanti altına alması kritik önem taşıyor.
