İran, ateşkesin ardından ilk kez İsrail'e yönelik bir füze saldırısı düzenledi. İsrail ordusu, İran'dan fırlatılan çok sayıda balistik füzenin ülke hava sahasına girdiğini ve savunma sistemlerinin devreye girdiğini açıkladı. Saldırı, bölgede kırılgan ateşkesi tehdit ederken, Hürmüz Boğazı'ndaki gerginlikler nedeniyle küresel enerji piyasaları büyük bir belirsizlikle karşı karşıya. Olayda can kaybı bildirilmezken, İsrail sivil savunma birimleri halkı sığınaklara yönlendirdi. Saldırının zamanlaması, İran ile İsrail arasındaki gerginliğin çatışmaya dönüşme riskini artırıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Son aylarda İran ile İsrail arasında varılan ateşkes, bölgede nispi bir sükunet sağlamıştı. Ancak İran'ın bu saldırısı, ateşkesin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösterdi. İranlı yetkililer, saldırının İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına ve İranlı bilim insanlarına yönelik suikastlara misilleme olduğunu iddia ederken, İsrail ise bu saldırıya orantılı bir yanıt vereceğini duyurdu. Washington'dan gelen ilk açıklamalarda, ABD'nin İsrail'in savunmasına tam destek verdiği belirtilirken, Birleşmiş Milletler tarafları itidale çağırdı. Hürmüz Boğazı'nda ise İran'ın askeri tatbikatları nedeniyle tanker trafiğinde aksamalar yaşanıyor; bu durum petrol ve doğal gaz fiyatlarında ani yükselişlere neden oldu. Enerji uzmanları, boğazın tamamen kapanması halinde küresel petrol arzının yüzde 20'sinin tehdit altında olacağı uyarısı yapıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu saldırı, sadece İran-İsrail çatışmasını değil, tüm Orta Doğu'nun güvenlik mimarisini derinden etkiliyor. Lübnan ve Suriye'deki İran destekli grupların da olası bir geniş çaplı savaşta İsrail'e karşı harekete geçmesi bekleniyor. Öte yandan Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğin kendi ticaret yollarını tehdit etmesi nedeniyle endişeli. Rusya ve Çin, itidal çağrısı yaparken, Batılı ülkeler İran'a yeni yaptırımlar için hazırlık yapıyor. Enerji piyasalarında ham petrol fiyatları yüzde 8'in üzerinde yükselirken, Avrupa ve Asya borsaları satış ağırlıklı bir seyir izliyor. Bu gelişme, İran'ın nükleer programına ilişkin müzakereleri de olumsuz etkileyebilir; zira İran, bu hamlesiyle uluslararası topluma karşı elini güçlendirmeye çalışıyor olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran-İsrail arasındaki bu çatışma, Türkiye için doğrudan ve dolaylı riskler barındırıyor. Doğrudan risk, İran sınırına yakın bölgelerde olası bir sığınmacı akını ve terör gruplarının hareketlenmesi. Dolaylı risk ise enerji arz güvenliği: Türkiye, doğal gaz ve petrolünün büyük bir kısmını deniz yoluyla ithal ediyor; Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanma enerji maliyetlerini artırabilir. Ayrıca Türkiye'nin İran ile ticari ilişkileri ve doğal gaz anlaşmaları, bu gerilimden olumsuz etkilenebilir. Türk diplomasisi, bir yandan ateşkesin yeniden tesisi için arabuluculuk yaparken, diğer yandan enerji ithalatını çeşitlendirme politikalarını hızlandırmak zorunda kalacak. Bölgesel istikrarsızlık, Suriye ve Irak'taki Türk askeri varlığını da daha hassas hale getiriyor.
