İran'ın başkenti Tahran, günlerdir süren resmi yas törenlerinin ardından tarihin en büyük insan selini yaşadı. Ayetullah Ali Hamenei'nin naaşı, Pazartesi günü Azadi Meydanı'na ulaştığında, milyonları aşan bir kalabalık sokakları doldurdu. Şehrin dört bir yanından gelen yaslılar, siyah giysileri ve ellerindeki Hamenei posterleriyle adeta bir insan nehri oluşturdu. Tören alanına giden ana arterlerde trafik tamamen dururken, gökyüzüne yükselen tekbir sesleri ve ağıtlar, başkentin olağan gürültüsünü bastırdı. Yetkililer, katılımın İslam Devrimi'nden bu yana en yüksek seviyelerden biri olduğunu belirtirken, gözlemciler bu kitlesel katılımın Hamenei'nin halk nezdindeki derin etkisini gözler önüne serdiğini vurguluyor.
Yasın Gölgesinde Bir Devrin Sonu
İran devlet televizyonu, Ayetullah Hamenei'nin naaşının Azadi Meydanı'na gelişini canlı yayınlarken, kortejin kilometrelerce uzunluğa ulaştığı görüldü. Cenaze alayı, Tahran'ın güneyinden kuzeyine kadar tüm şehri kat ederek ilerledi. Halk, evlerinin balkonlarından, araçlarının üzerinden, hatta çatılardan korteje katıldı. Birçok kişi fotoğraf çekmek için cep telefonlarına sarılırken, bazıları gözyaşlarına hakim olamadı. Kadınlar ve erkekler ayrı ayrı gruplar halinde yürürken, çocuklar da babalarının omuzlarında bu tarihi ana tanıklık etti. Yaslı kalabalığın arasında, 'Veliaht' olarak görülen ve Hamenei'nin olası halefi olarak anılan isimler de yer aldı. Ancak resmi makamlar henüz ardıl sürece ilişkin net bir açıklama yapmadı.
Bölgesel Yansımalar ve Küresel Beklentiler
Hamenei'nin vefatı, sadece İran'da değil, tüm Ortadoğu'da büyük yankı uyandırdı. Lübnan Hizbullah'ı, Yemen'deki Ensarullah hareketi ve Irak'taki Haşdi Şabi gibi İran destekli gruplar, derhal taziye mesajları yayınladı. ABD ve Avrupa Birliği ise temkinli bir duruş sergilerken, İsrail kaynakları 'yeni bir döneme girildiğini' ifade etti. Uzmanlar, Hamenei'nin ardından İran'da olası bir güç mücadelesinin yaşanabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle Devrim Muhafızları ile siyasi kanat arasındaki dengelerin yeniden kurulması zaman alabilir. Nükleer müzakereler, bölgesel vekalet savaşları ve enerji piyasaları, bu gelişmeden doğrudan etkilenecek unsurlar arasında yer alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran'daki bu liderlik değişimi, Türkiye için kritik bir dönemece işaret ediyor. Komşu ülkede istikrarın korunması, Ankara'nın temel öncelikleri arasında. Hamenei sonrası dönemde İran'ın Suriye, Irak ve Kafkasya politikalarında yaşanabilecek değişimler, Türkiye'nin güvenlik ve ticari çıkarlarını doğrudan ilgilendiriyor. Ayrıca İran'daki olası bir iç karışıklık, Türkiye'ye yönelik düzensiz göç dalgalarını tetikleyebilir. Bu nedenle Ankara'nın Tahran'daki gelişmeleri yakından takip etmesi ve yeni dönemde dengeli bir diplomasi yürütmesi bekleniyor.
